Amosando publicacións coa etiqueta lingua. Amosar todas as publicacións
Amosando publicacións coa etiqueta lingua. Amosar todas as publicacións

07/01/2025

Imprimible: Dúas ducias de coplas para darlle ao miolo

 Antes de comezar, feliz ano para todos e todas.

Van quedando cousas no tinteiro pero aló vai outro trimestre e aproveito estos primeiros días do ano para partillar un pequeno material imprimible por se é de utilidade para alguén.

As coplas e cantigas populares veñen sendo recurso educativo (no ensino regrado e no informal tamén) desde a orixe dos tempos, supoño; son, para min, un material moi recorrente tanto nas aulas música (é unha obviedade) coma en lingua, por exemplo.


Lembro, sendo eu alumna de primaria, que un titor que tiven convidaba a outra persoa a unha das sesións semanais de lingua que tiñamos e esta persoa traia as cantigas que aprendimos. Ditaba, copiaba con esmero na pizarra, copiabamos nos cadernos, analizabamos teimudamente letra, rima, vocabulario... e cantabamos tamén. Cousas bastante básicas por unha banda pero cun aire diferente por outra... Non creo que aquel home falara nunca do valor daquelas cantigas ou o cancioneiro popular pero supoño que xa no lo estaba ensinando. Non lembro se aquel home era familiar do mestre, amigo ou mesmo un antigo compañeiro pero si lembro descubrir o "bocarte" que levaban os catro vellos mariñeiros despois de tanto vogar.

O caso é que algo quedou daquelo.

Si, as cantigas e coplas populares son un recurso manido para moitas de nós pero tamén un recurso moi valioso. 

Xa que inauguramos este 2025, (un ano moi especial...) pois velaí vai este pequenísimo caderno arredor de dúas ducias de coplas. Non é un material que presente especial novidade nas actividades que propón pero pretende achegar valor polo seu contido compilado e accesible e o xeito no que complementa outras accións de ensino-aprendizaxe. 

Non substitúe todo o traballo que se fai coas cantigas pero igual pode darlle un pulo dalgún xeito nalgunhas aulas. Son sinxelos pasatempos ou pequenas actividades alén do traballo de descubrimento, análise, interpretación, creación...

Sen máis, se che é de utilidade ou interese só tes que facer CLIC e descargalo. Listo para imprimir e empregar


Saúdos desde a fiestra!

16/04/2020

Letras Galegas 2020: Carvalho Calero! Un "escape room" dixital.

16 de abril! 
Non sei como chegamos ata aquí pero de súpeto resta só un mes (e un día) para o Día das Letras Galegas, un Día das Letras que non se sabe como vai transcurrir, polo de agora con actos oficiais adiados a outubro e con voces que se erguen pedindo un 2021 para Carvalho Calero... é que... tantos anos agardando por un Día das Letras para el e agora... semella que temos outras cousas máis urxentes que atender.

O certo é que si, afirmativo, temos outras cousas máis urxentes que atender pero ben, aínda así achego a miña proposta, adaptada a tempos de confinamento. 
É unha proposta pensada para 6º de primaria e secundaria (tamén para que a probedes os adultos).

O caso é que eu, en terceiro ciclo, como sabedes, adoito crear unha especie de "Break Out" ou "EscapeRoom" distinto cada ano (aquí no que liberaron o antídoto contra a desigualade o ano pasado) e este ano faría algo similar... mais as cousas mudaron pero seguindo un pouco ese espíritu e pensando en que tiveran algo semellante pero desde o fogar creei este "Break Out" dixital.

É un xogo de pistas, códigos, investigacións... como unha serie de puzzles con informacións sobre o Día das Letras e sobre Carvalho Calero para ir descubrindo e que van dando contrasinais para ir de pista en pista obtendo información.
Por suposto, eu tamén agardo e desexo estar nas aulas para o 15 de maio (o 17 é domingo) pero como todas e todos sabedes, polo xeral, o traballo para o descubrimento e coñecemento do homenaxeado adoita comezar bastante antes... así que esta foi a miña argallada para ilo facendo.

Un xogo que nos reta e pretende entreternos un anaco do día e, de camiño, descubrirnos a Ricardo Carvalho Calero e o seu enorme labor a prol da nosa lingua.





O xogo coido que funciona de xeito aceptable nos móbiles mais sempre será máis doado usalo en ordenador, é unha forma de achegar a celebración do día e tamén información sobre o homenaxeado, a súa vida e obra, aos fogares (ou aulas de informática...) Encantaríame que o probarades se vos apetece (e que participarades do "Cadavre Exquisito" final tamén...).



 


Déixovos co xogo, por si a alguén lle é de utilidade, como todo, podedes empregalo libremente, compartilo,...

Agardo que vos sexa de interese e/ou utilidade. 

Saúdos e, sobretodo, saúde desde a fiestra!



06/02/2019

Proposta de actividades: Rosalía de Castro, muller.

Non estou desaparecida, ben, un pouco si, pero é que este curso está sendo bastante distinto aos anteriores e parece que non atopo o espazo de tempo necesario para ir subindo todo o que me gustaría gardar neste pequeno arquivo que é o blogue, aos poucos recuperarei o ritmo pois hai moitas cousas que teño ganas de conservar nesta fiestriña.


O caso é que en nada estaremos conmemorando o Día de Rosalía de Castro, o 24 de febreiro, a "nosa escritora máis universal" cuxo relato da súa vida e obra veuse tantas veces alterado, contada, en ocasións, coma chorona, nostálxica chea de saudades e incluso de escritura sinxela e doméstica, esquece este relato engadir a súa preocupación pola condición e sorte das mulleres, presente en toda a súa obra, unha muller tamén transgresora, librepensadora e de profunda escrita. 

Ben é certo que xa hai anos que distintos estudos se encargaron de devolver a Rosalía ao sitio que lle pertence así que sempre é posible acudir a eles para completar o relato.

Preocupada pola imaxe que se transmite acerca de esta escritora e acompañada polo proxecto de centro preparei unhas pequenas actividades para o alumnado dos niveis máis altos.

Todas as actividades parten da lectura  dalgún texto de Rosalía, ben sexa un poema, un prólogo, un parágrafo dunha obra, etc, e a partir da lectura comezará o debate, a reflexión, as preguntas e, finalmente, todas as propostas incorporan algunha tarefa que precise un certo nivel de implicación e creatividade (crear cartaces, comics, fotogramas...)

Pensadas para traballar tanto en gran grupo coma en equipos, elaboreinas coma un punto de partida distinto ao "adios rios, adios fontes" ou á "negra sombra" que pode derivar en moi diversas perspectivas e enfoques.

Queda aquí o material de libre descarga por si vos é de utilidade e ao que tamén podedes acceder na web xunto con algún que outro recurso recopilado.

Fai clic aquí ou na imaxe para acceder



Saúdos desde a fiestra!


03/10/2018

Volve o Samaín!

Boas! O curso vai avanzando e cando nos queramos decatar xa está aquí o Samaín!

Aquí quero deixar algún material e ideas que emprego nesta época, desta volta traio un material que fixen para empregar na aula de música aínda que se pode empregar noutros ámbitos como en lingua xa que de rimas e poemas vai a cousa.



O primeiro que facemos é ler unha pequena rima ou poemiña e, entre todos/as aportar as opcións de efectos de son ou musicalización para preparar unha representación. Podemos empregar percusión corporal, obxectos cotiáns e da aula (follas, bolis,...) e/ou instrumentos tamén.

Nunha segunda fase divido á clase en pequenos grupiños e cada grupo recibe outra rimiña, nese texto deben decidir e marcar as partes susceptibles de ter efecto de son, despois escoller como farán o efecto e finalmente ensaiar a representación para facer a lectura con efectos diante da clase e mesmo gravala.

Hai unha última fase na que os grupos reciben unha folliña para crear a súa propia poesía susceptible de ser musicada e fan un proceso semellante.

Podedes descargar todo ese material aquí!


Para os días previos de Samaín tamén preparamos algúns talleres ademáis da lectura de historias, repaso da tradición, etc.

Algúns recursos que me gusta empregar son:
  • Os clásicos dados de historias en versión "de medo". (Esas "entradas" que vedes aí ao lado empregoas se, por exemplo, imos ver unha curta ou vídeo de xeito que cunha pregunta, problema ou reto cada un teña que gañar a súa entrada)


  • Nubes ou tarxetas de palabras que sirvan como inspiración para crear os nosos conxuros (os conxuros riman!)
  • Talleres para a creación de decoracións para aulas e portas (portas ao alén).











  • Xogos (un sempre útil "memory" de Samaín (Tiger) e a miña recente adquisición, o xogo de mesa "A noite do meigallo" de Brazolinda xogos, é un xogo de taboleiro no que se deben ir resolvendo pequenas adiviñas para conseguir ingredientes para as pocións coas que xuntar un universo (lúa, estrela e planeta), é bonito, funciona para nenos/as desde ben pequenos/as,  está en galego e ademáis a temática é perfecta para o samaín.
"Érase unha vez un grupo de meigas que se xuntaron para facer do seu mundo un lugar mellor. Cos seus coñecementos de maxia, de herbas e de cantigas ancestrais comezaron a xuntar ingredientes nun pote para ver que pasaba. E o que pasou foi que lograron crear un mundo especial no que a lúa, as estrelas e os planetas se aliñaron de maneira marabillosa."

Finalidade do xogo: O xogo consiste en ir resolvendo adiviñas polo taboleiro adiante e obter os ingredientes necesarios para elaborar os meigallos.



Traballa o razoamento e a reflexión, fomenta a curiosidade, facilita a comprensión lectora e a capacidade de análise

  •  Tamén emprego algunhas propostas de escritura ou expresión creativaEntrevistas, artigos, historias de ficción, pócemas, entradas de diario, acrósticos, novas de xornal, opinións, descripción de seres, momentos,...
  • Por suposto, na biblio tamén facemos unha selección de contos e libros relacionados coa temática para telos máis á vista estos días.
  • Non esquezo a ligazón a ESTA ENTRADA na que podedes atopar un libriño descargable sobre o medo que fixen empreguei en varios cursos e funcionou moi ben e con resultados moi interesantes.
  • E tamén este material do conxuro danzado que podedes atopar NESTA OUTRA ENTRADA no que, a través dun conto, facemos unha danza (a dos 7 saltos) coma se cada movemento (salto) fora un paso para lograr cumplir o conxuro que devolva ás meiguiñas os seus sombreiros.

Seguro que hai cousas que me quedan non tinteiro máis agardo que algo vos poda ser de interese ou utilidade...

Saúdos desde a fiestra e feliz outubro!



01/08/2018

Materiais arredor de Wonder

Chega agosto e pouco a pouco vai voltando a actividade...

Para ir abrindo boca ao novo curso traio algunhas ideas arredor da novela Wonder, é que tiña xa moitas ganas de falar dela polo blogue.


Wonder é un libro (e unha colección) protagonizada por August Pullman, e o certo é que é moi difícil que, se cae nas mans dun docente, este poida resistirse a levalo ás aulas porque é unha marabilla,  é coma se todos/as pensáramos "esto é preciso que o lean os rapaces/zas" e, de feito,o movemento xerado por este libro en aulas de todo o mundo é enorme.

O caso é que Auggie é un rapaz de 5º de primaria, ten 10 anos e o síndrome de Treacher Collins, un trastorno xenético caracterizado por malformacións craneofaciais. 


No libro "Wonder, La lección de August" [CAST] é el mesmo quen nos conta as experiencias, sensacións frustracións e superacións que vive cando por fin asiste ao cole e tamén distintos personaxes contan a historia desde o seu propio punto de vista.

Aquí traio un material de libre descarga que preparei, neste caso, para empregar cando todo o grupo le a novela ou nun clube de lectura... e está dividido en 4 partes.

  • A primeira sección do material son preguntas (abertas e pechadas) sobre cada parte do libro para promover o debate, a comprensión e a reflexión.Pódense ir facendo todas, só algunhas, unhas en conxunto e outras de xeito individual...
  • A segunda son unhas tarxetas de propostas de escritura breve (un ou dous parágrafos) relativas ao libro e esixen un pouco máis de reflexión e elaboración que as preguntas iniciais.
  • A terceira parte son unha serie de actividades propostas que abranguen distintos estilos (cómic, crítica literaria, poesía, arte...)
  • E a cuarta é para a realización dunha tarefa en equipo, neste caso unha campaña fotográfica, inclúe as indicacións, pasos, ficha de idea e boceto do grupo e tamén a rúbrica para que a poidan ter presente en todo o proceso.

Coido que si botades unha ollada ao material entenderedes mellor todo isto.




O certo é que o libro parece perfecto para os rapaces da mesma idade de August pero tamén é moi sinxelo de ler e cada parte está dividida en mini capítulos de apenas unha páxina; xenial para traballar a distintos niveis, en distintos momentos e de distintas formas xa que se adapta desde tempos moi curtos de lectura compartida e traballo a procesos máis longos, así que se aínda non lle botaches unha lectura, anímote a que o fagas.

Por certo, uns apuntes finais; aínda que este material está en galego, de momento, a novela non está traducida e a lectura facémola en castelán e outra cousa interesante é que se fixo unha peli baseada no libro que pode ser un bo recurso para culminar todo o traballo sobre o mesmo!

Pouco a pouco volto á fiestra con máis cousiñas, agardo que esteades a disfrutar do verán!

Saúdos desde a fiestra!

08/04/2018

Letras Galegas 2018

Nin cedo nin tarde, unha vez máis achégase o maio e a correspondente celebración do Día das Letras Galegas.

É unha das miñas conmemoracións favoritas pola oportunidade que da, cada ano, de descubrir un autor (neste caso autora, por fin, "só" levamos un balance 54-4...) cos cales ir seleccionando os que máis nos gustan, os que non, as obras que máis nos chaman a atención, as vidas dos escritores/as galegos, etc.



Aquí déixovos a web que elaborei na que creei unha serie de recursos que irei empregando con distintos grupos do meu cole, o certo é que ata o día das Letras é moi probable que esta entrada se amplie en contidos mais vou deixando unha serie de ideas e recursos.

Na web atoparedes:

  • Biografía sonorizada: Unha biografía da autora, escrita para descubrir nela non só a súa traxectoria vital senon tamén seccións susceptibles de ser sonorizadas e ás que lles engadiremos os nosos efectos de son. Poderedes atopar as actividades paso a paso e tamén o material descargable que emprego.
  • Fichas descargables: 6 fichas descargables para o traballo sobre anacos de obras da autora coas que descubrir a esencia da galardoada.


  • Regueifa das Letras: Actividade coa que traballar a regueifa, arte da improvisación versada a través da vida e obra da autora e da propia conmemoración. Atoparedes como desenvolvo a actividade paso a paso e o material descargable correspondente.
  • Pílulas de Victoria: Actividade de traballo audiovisual co que sumerxirnos nun mini-proxecto en grupo para a difusión da vida e obra da autora e ao que incorporaremos realidade virtural nunha fase final. Tamén está o paso a paso e o material.
  • Concurso das Letras: Mini concurso ou test ao estilo do 50x15 sobre a conmemoración e a galardoada e a súa obra.

Podes facer clic na imaxe para acceder á web!



Agardo que botedes un ollo e vos sexan de interese e utilidade os recursos e procurarei actualizar a entrada con aqueles que vaia incorporando.

Saúdos desde a fiestra!

28/11/2017

A regueifar!

Tiña xa moitas ganas de achegar esta tarefa que reúne moitos factores moi interesantes: creatividade, tradición, música, lingua, poesía, rima, métrica, improvisación, colaboración... sona ben, non é?

Seguro que todos e todas escoitáchedes algunha vez falar da regueifa, unha regueifa é un desafío oral improvisado e en verso, algo que lembra moito ao que coñecen coma "batalla de galos". A súa orixe pérdese no tempo mais o certo é que hoxe en día non quedan moitos regueifeiros e regueifeiras e é aquí onde chega o encargo para o alumnado.

O proxecto que elaborei para a miña aula segue uns pasos para iniciar ao alumnado no coñecemento e creación da regueifa para transformarse en "salvadores/as da regueifa".

(Clic na imaxe se queres acceder ao proxecto)

Este proxecto é susceptible de ser adaptado, de xeito moi sinxelo,  a contextos diversos (por exemplo, na área de lingua) máis eu desenvólvoo desde a clase de música e tamén a distintos niveis xa que ata os máis pequenos/as, cun pouco de entrenamento, poden crear unhas regueifas incríbles que vos deixen abraiados/as. Palabra.

Este ano, os meus heroes e heroínas da regueifa son os de pero se entrades na web do proxecto descubriredes que este se pode desenvolver noutros cursos con leves adaptacións que modulen o nivel de esixencia.

O proxecto comeza por explicar un pouco que é a regueifa, como se constrúe e cal é noso encargo.

Despois conta cunha serie de tarefas pensadas para "entrenar" as facultades regueifeiras comezando por facer unha escrita (non improvisada) nun tempo determinado, despois por crear unha listaxe de palabras que rimen (tamén nun tempo límite), etc.
No percorrido das tarefas o alumnado gaña axilidade e destrezas de improvisación, rima, exposición, etc. de xeito moi notable ata crear a regueifa grupal definitiva.
Veredes que a curva de aprendizaxe é moi pronunciada, a evolución é, en xeral, moi rápida ao ir realizando as actividades.

Por último, e non menos importante, os heróes e heroínas regueifeiros/as deben espallar a súa mensaxe, daráse difusión á gravación e tamén ás estrofas acompañadas dunha imaxe cada un deles/as debe crear e aportar para a posterior publicación nunha rede social.

O proxecto inclúe un apartado de coavaliación (no que o alumnado valora o traballo dos seus compañeiros/as) e avaliación a ter en conta, apartado ao que adoitamos acudir desde o inicio da tarefa para ter claro que se pide de nós, a que debemos prestar atención, etc.

E no futuro? Regueifamos polo nadal? pola paz? pola igualdade? polas letras?... os heróes e heroínas da regueifa non descansan!

O certo é que na clase é un éxito de motivación e interese, e observar a incríble mellora no uso da lingua, improvisación, rima... é moi gratificante así que agardo que o material vos guste ou interese!

Saúdos desde a fiestra!


26/10/2017

O lume

Boas!

A raíz do sucesos acontecidos, coa última enorme vaga de lumes que viviu a nosa terra, fixera un recurso que comecei a traballar cos rapaces e rapazas de 5º de primaria.

A educación ambiental é un aspecto moi relevante que tratamos traballar nas aulas de moi distintos xeitos, mais, ás veces, son os terribles sucesos de actualidade os que poñen estos temas de relevancia e son un motor que nos fai espertar de súpeto tanto a nós como aos alumnos/as e é onde a nosa programación ten que facer gala da súa publicitada flexibilidade.

Con todo o alumnado devecendo por tratar o tema desde distintos ángulos creamos este proxecto para a aula de música na que os alumnos/as teñen o importante encargo tanto de investigar en equipos de expertos distintos aspectos sobre as causas, consecuencias, novas e consellos de prevención de lumes como de, finalmente, cos novos coñecementos recopilados, crear unha letra adaptada a unha melodía (neste caso escollemos "A rianxeira") que nos permita transmitir a complexa mensaxe que tratamos de lanzar ao mundo.

Non adoito publicar os recursos deste tipo antes de que se teña concluída a experiencia unha vez completa xa que gosto de saber os resultados finais por se hai algo que considere cambiar no proceso, mellorar, etc. mais, desta volta, vendo a importante carga de motivación intrínseca do alumnado xerada a partir do suceso, das novas, da relevancia social que adquiriu o desastre, etc. e observando como levan o proceso (o ben que lles está quedando xa a letra), a importancia que lle están dando ao seu encargo; as ganas que teñen de transmitir o que pensan, o que saben o que queren pedir e denunciar velaí vai a web que estamos empregando para o proceso de investigación, reflexión e creación.

[Podes facer clic na imaxe para acceder á web]


Gostamos de introducir temas do curriculum a través da actualidade sobretodo cando son alegres e positivos (descubrimentos, logros da sociedade, etc.) máis tamén considero importante tratar coa relevancia (e delicadeza) que merecen algúns coma este ou moitos outros.
De xeito que aquí queda por si a alguén lle é de utilidade, interese ou inspiración.

Saúdos desde a fiestra.

30/04/2017

Letras Galegas 2017

Boas!
Chega maio e non pode faltar a aportación para o Día das Letras Galegas.

Se xa redes visitado un pouco o blogue saberedes que os proxectos que involucran traballo en grupo, algo creativo e podemos engadir algo de vídeo gústanme moito xa que soen dar moi bos resultados, o grupo adoita implicarse moito e sempre superan con creces os obxectivos propostos.

O primeiro que traio é un mini-video proxecto, moi sinxelo e guiado para poder desenrolalo con nenos/as desde 1º (con maior nivel de intervención).

(Clic na imaxe para acceder á web)

Trátase de coñecer un chisco da obra de Carlos Casares coa fin de despertar curiosidade para adentrarnos las historias de Toribio, os contos da Galiña azul, etc.

Imos seleccionar un trociño dunha das súas obras ou un poema e planificar unha idea creativa a partires do texto, é dicir, hai que reflexionar sobre o contido do texto e o seu significado.
A idea inicial é realizar un micro-vídeo en stop motion mais xa sabemos que cada grupo é un mundo e pode achegar outras ideas que poderemos acoller.

O vídeo incluirá tamén audio do texto que se representa e pretendemos que sexa un pequeno spot, unha suxerencia para lectores, un pequeno xerme que esperte interese e curiosidade, ganas de descubri-la obra de Carlos Casares, en definitiva.

Pero aínda hai máis, estiven preparando unha caza do tesouro empregando códigos QR para facer pola escola, o certo é que o material completo non é adecuado para calquera centro xa que inclúe pistas que só a comunidade de cada cole descifraría como:

 "No mar de libros do cole 
o animal máis tranquilo ten a segunda proba" 

Esa pista lévanos á biblioteca (mar de libros) onde hai unha parede cunha balea pintada. A balea é a mascota dun proxecto de centro sobre atención e calma, e, por tanto, "o animal más tranquilo", pero  aínda así, aquí paso a miña idea, ao mellor inspira outras para os vosos centros.

1. Preparei preguntas sobre a vida de Carlos Casares como:

"O Camiño leva a esta cidade donde Carlos se fai mozo, devorando ata os libros prohibidos polo galego loitando moito".

2. Tamén retos (recitar, gravarse representando un diálogo moi curto de "As laranxas máis laranxas de tódalas laranxas", crear unha nova portada para "A Galiña Azul" ou deseñar un "doodle" de Google para conmemorar o día das Letras Galegas).

3. E empregando ActionBound creei o xogo de pistas co cal deberán percorre-lo centro dando resposta aos retos, escaneando os códigos QR e avanzando ata a última proba.

Unha alternativa mais sinxela que ActionBound é Qr Treasure Hunt Generator, non é tan completa pero fai perfectamente a súa función, só terás que darlle a cada equipo ou neno/a unha ficha de recollida de respostas aos retos e preguntas xa que non é autocorrexible, entón poden presentar esa ficha na proba final onde se comprobarán os puntos acadados, retos superados, etc. por exemplo, pode establecerse un mínimo de puntos para acceder á proba final de xeito que teñan que repetir algunha proba se non chegan cos suficientes retos superados.


Tamén elaborei este pequeno xogo de preguntas de localización que emprega Google Maps, se accededes o xogo vai facendo preguntas da vida e obra de Carlos Casares relacionadas con localizacións que debedes atopar no mapa para superar as misións (son moediñas), todas as preguntas coido que contan con suficientes pistas de xeito que aínda que non se coñeza a resposta sexamos quen de buscala cunha breve investigación e localizala para aprender sobre estos feitos. (Agardo que vos guste!)


Ademáis nada coma mergullarse na biblioteca e botar contas dos exemplares que temos do autor (Galaxia ven de re-editar a colección de contos de Toribio!) así coma dos numerosos recursos impresos, fichiñas que elabora o Seminario Galán cada ano ou outros ben chulos da web Primavera das Letras.



Agardo que vos sexa de interese!
Saúdos desde a fiestra! Feliz maio a todos/as!



22/02/2017

Entrada "express": O descubrimento dos sete planetas na órbita de Trappist-1 e actividades.



A nova saltaba hoxe pola tarde, un grupo de científicos/as da NASA convocaba unha rolda de prensa na que confirmaban o descubrimento dun sistema estelar con sete planetas de masa moi similar á da Terra e tanto os medios como a comunidade científica mostraba xúbilo e entusiasmo público.

O tema é que xusto este curso o cole no que traballo desenvolve todas as súas actividades, celebracións, proxectos, etc. en torno á temática espacial así que... non podiamos agardar, non podiamos deixar pasar a nova sen darlle unha volta nas aulas.

De aí surxe esta entrada e actividade express, elaborada en tempo récord para non perder o momento e a motivación que nace do feito de tratarse dun tema de rabiosa actualidade.

Menos mal que unha das esencias de calquera programación de aula é ou seu carácter aberto e flexible porque aproveitarme da actualidade (igual que dos intereseses individuais ou grupais, da contorna, etc.) é algo que, ademáis de ser moi estimulante, funciona de xeito moi diferencial no grupo aportando unha dose importante de significatividade á aprendizaxe.

Agardando que vos sexa de interese ou utilidade despídome.

Saúdos desde a fiestra.

02/02/2017

Que fixo que 15 nenos/as leran máis de 100 libros menos de 3 meses.


A motivación e resultados no tocante á lectura este curso están sendo  moi destacables, de feito, xa son varias as familias que notifican un cambio notable nos seus fillos/as en canto ao hábito lector así que estiven a extraer os factores fundamentais intervintes en tal éxito. Que é o que funcionou e o que foi diferencial? Creo que uns puntos sinxelos pero esenciais extraídos da miña propia experienza poden resultar de interese.

Se ben é certo que os distintos integrantes do grupo serán moi determinantes non é menos certo que a forma de presentación e outros elementos remataron sendo puntos clave.

A solicitude de fichas de lectura obrigatorias é un clásico nos centros escolares que non adoita dar froitos moi relevantes, máis alá de constituír un elemento de pseudoavaliación ("non aprobas porque non entregaches as X fichas solicitadas no trimestre") así que se o que pretendemos e fomentar a lectura e o gusto pola mesma será preciso cambiar un pouco a estratexia.

1. A historia:

A historia introductoria será un punto inicial interesentante que esperte a curiosidade e as ganas polo tanto deberá ser adaptada tanto ao nivel coma ao entorno e contexto.

No meu caso recibimos unha misiva na aula solicitando o noso ingreso no "Clube dos Devoralibros", dita misiva pode incluír tamén algún dato sobre o tema para as familias.

2. Leo porque quero.

Nesa nota informativa además aclaramos que só teñen que recopilar información e opinión daqueles libros que desexen; os que lles pareceran máis sorprendentes, divertidos, interesantes, ou calquera outro motivo, pero non detallamos un número nin periodicidade, non precisan ler un ao mes, nin á semana nin X ao trimestre.


3. Conto o que leo:

Este é. sen lugar a dúbidas o punto máis importante e, considero, que o que fai que todo funcione.
Son innumerables os casos de fichas de lectura e métodos de "fomento da lectura" nas que os rapaces e rapazas entregan unhas fichas que o mestre/a recolle e corrixe e pasan sen pena nin gloria ao contador de libros pero coido que a parte máis importantes para o éxito deste programa foi que os rapaces ensinan as láminas e contan parte do libro que leron diante de toda a clase, (sempre teñen que ter coidado de non contar o desenlace!) así como tamén dan súa opinión ou comentan a quen llo recomendan. De feito a ficha en sí apenas propón datos que recoller máis alá do título, unha breve opinión, un debuxo... (tamén é certo que están nos primeiros niveis de primaria) pero plasma á perfección o seu traballo e esforzo e é un bó punto de inicio e pretexto para facer énfase na súa exposición oral posterior.
Ademáis poden achegar un exemplar do libro para prestar á aula durante un tempo (despois de deixarnos coa intriga moitos/as anímanse a lelo).

É certo que algúns días temos 3, 4 ou máis fichas para contar e opinar pero por outra banda, outros días pode que non haxa ningunha e prometo que nada de esto constitúe unha "perda de tempo", non se trata só de protagonismo, ou o gusto de que alguén pregunte a nosa opinión e agarde unha reposta, ademáis, o que é seguro é que recontar unha historia e dar a nosa opinión ao respecto é un exercicio moi valioso e que sen dúbida está sendo moi beneficioso en distintos ámbitos (lectura, expresión oral, autoestima, memoria, secuenciación...) Por certosempre hai na aula copias das fichas de recollida de datos de Devoralibros que poden coller cando desexen (algúns/has ata as levan de dúas en dúas).



O seguemento do clube (Bonus)

Se ben é certo que podemos incluír un lectómetro individual (colorear unha parte dun debuxo dun mural persoal por cada libro lido e contado, engadir contas de cores a unha pulseira, etc) cando observei que o clube prosperaba a gran velocidade non dubidei en facer un seguemento grupal, neste caso vin por casualidade un contador de clic que acciono cada vez que un alumno/a conta  unha das súas lecturas.



Así, un día con tres rapaces/as contando historias, outro día con 4 ou outro sen ningún de súpeto había 100 libros lidos no contador así que decidín que era o momento de que o grupo recibira outra carta de parte do "SuperDevoralibros!" 

Teño que destacar que nunca lles dixera que pasaría algo ao chegar a dito número nin nada semellante (nin se me pasara pola cabeza) e nin sequera lle dabamos ningún tipo de protagonismo ao contador, por eso incluín esta parte coma "bonus" xa que non foi un elemento determinante en absoluto, senón algo que surxiu a posteriori, coma reacción á aceptación e ao desenrolo dos acontecementos.

O feito e que recinimos a carta e, claro que debe ser, de novo, adaptada ao contexto, grupo e nivel pero eu non dubidei en incluír toda a prosa e historia que considerei precisa (adxúntovola aquí debaixo por si vos da algunha idea) e esta carta prometía unha caixa sorpresa pola realización de tal fazaña.

Na caixa recibida había uns marcapáxinas de agasallo relacionados co entorno do centro e intereses dos nenos/as (neste caso foron baleas), un certificado para cada un que o nomeaba como mestre/a devoralibros oficial, un libro para a aula, algunha gominola, etc.
                            

O certo e esencial é que todo esto non son máis que aderezos, se tivera que sinalar algún punto coma esencial para o bo funcionamento e a mellora significativa do interese pola lectura, sen dúbida sería a non obrigatoriedade e, sobretodo, a exposición oral ante o grupo.


Claro que todo esto pode verse mellorado o modificado dependendo das situacións e grupos, pero agardo que a miña experiencia poida ser de interese ou axuda a alguén. 

Saúdos desde a fiestra!