Amosando publicacións coa etiqueta experiencia. Amosar todas as publicacións
Amosando publicacións coa etiqueta experiencia. Amosar todas as publicacións

26/03/2019

"Escape room" coeducativo. Materiais, organización e experiencia.

Boas, 
Xa hai un tempo que viña maquinando este "escape-room", como sabedes fixen un o ano pasado sobre música que podedes ver nesta outra entrada e, este ano, inmersos no proxecto de centro, que é "Mulleres" preparei, para sexto, un novo. Velaquí vai a experiencia, a organización e os materiais...é unha entrada longuiña así que, se tes interés, colle asento.




Hai moitas formas de preparar actividades deste tipo mais esta sigue, en esencia, os pasos da do ano pasado (os pasos esenciais están explicados na entrada do ano pasado...). Eu tiña claros os obxectivos, os contidos a tratar, as habilidades a desenvolver así que a partir de aí pensei a narrativa.

Narrativa:

O primeiro que fixen foi crear a narrativa, o alumnado enfrontaríase a un reto xeral que é o seguinte:

Secuestraron a unha persoa e con ela teñen o antídoto para a desigualdade que eles e elas, superando enigmas e probas deben liberar.

Coma o ano pasado, para introducir a temática fixen un vídeo que é o seguinte:


Probas ou retos:

Despois preparei as probas, ideei 6 "probas tipo" distintas que modifiquei para cada equipo (en realidade, podes facer que cada equipo supere as mesmas probas con distinto resultado e se xunten, ou non, ao final) mais eu opto por facer algunhas distintas. As miñas foron:



  1. Liña do tempo: Fixen uns tarxetóns con imaxe título e datos para crear unha liña do tempo sobre mulleres e movemento pola igualdade, fixen moitas (27) (podes velas e descargalas máis abaixo, obviamente a solución estaba tapada) así que cada grupo recibía unhas 5 distintas para as que debían buscar data e ordenar (ao ordenalas obtiñan un código de tres cifras que abría un candado dunha caixa onde obtiñan o seguinte reto). 


  2. Test mitos do amor romántico: Fixen un test de verdadeiro ou falso con frases relativas ás relacións sás, estereotipos de xénero e mitos do amor romántico. Unha vez respostado verdadeiro ou falso tiñan unha indicación, cada resposta verdadeira valía 2 puntos e cada falsa 1 (noutros equipos a conta era distinta...), ao sumar obtiñan unha cifra que era a clave de acceso a unha web que preparei.


  3. Quen ves sendo? Nunha dirección web á que accedían obtiñan unha fotografía e 3 pistas coas cales debían procurar na rede o nome desa muller, esta tamén foi distinta para todos os grupos (Lynn Margulis, Lise Meitner, Emma Watson, Chimamanda Ngozi e Kathrine Switzer), unha vez atopado o nome debían introducirlo coma contrasinal de acceso a outra páxina que daba a seguinte pista ou reto. (A web do proxecto completo é esta, por si queredes fedellar, aínda que cuns formularios de Google ou así pódense crear pistas agochadas cun contrasinal de xeito moi sinxelo)


  4. Andeis coeducativos: Un reto sinxelo propoñía unha pista coa cal debían atopar a que libro nos referiamos, todos eles dispostos nos novos andeis coeducativos da biblioteca do cole, atopado o libro, dentro deste, estaba a nova pista ou proba.

  5. Creación: Todos os equipos tiveron un reto de creación, unha vez que o atopaban debían elaboralo e ensinarmo a min. Uns tiveron que crear o "Doodle" de Google para o 8 de marzo, outros un anuncio publicitario para fomentar o préstamo de obras dos andeis coeducativos, outros crear unha estrofas de regueifa sobre o antídoto que buscan, outros crear uns Haikus e outros, empregando libros do espurgo e recortando palabras crear unha breve narración ou poema relativa ao tema. (ben puideran ser outras mil cousas, receita contra a desigualdade, cartaz de película sobre o escape-room, anuncio radiofónico contra a desigualdade, foto e slogan.... ). Unha vez que eu daba o visto bo dáballes o seguinte reto.
  6. Alianza de equipos: Se ben os equipos chegaban ás outras probas en diferente orde e momento, esta proba era a última para todos e nela suxeríase que se aliaran. Uns equipos tiveron que aliarse para, coas liñas de tempo parciais de todos os equipos, formar a liña do tempo completa (ao ordenala tiñan unha secuencia de frechas que abría un candado direccional e outra de números que abría un "dixital") Outros equipos tiñan que completar unha encrucillada coa axuda dos outros equipos ao precisar os nomes das mulleres da proba 3 (Quen ves sendo?") esas encrucilladas tiñan unhas celas sinaladas cun símbolo ou formas xeométricas e ao final da páxina un código que empregaba esos símbolos escrito que os levaba a distintos lugares (unha pizarra na que atoparon un código de 3 cifras para un candado, un armario no que atoparon unha chave pegada baixo un dos andeis, etc.)  Todos estos candados finais cerraban a última chave,  a que abría o "cofre" do antídoto que estivera no medio da aula durante toda a sesión, así que para liberar a chave todos os equipos tiñan que superar os seus retos.


Logro final: O antídoto

Unha vez superados todos os retos e conseguida a chave final dirixíronse (ao tolo xD) cara a urna do antídoto alí atoparon:
  • Unha mensaxe escrita: "Noraboa! Que? Que non hai antídoto, mirade ben ao espello..."
  • Un espello: No espello estaba a inscripción "O antídoto sodes vós"
  • Un montón de doces (xa, xa sei que non é moi saudábel nin pedagóxico supoño...)
  • Unha caixiña metálica (mais espello...): Ao abrila tiñan a mensaxe máis estendida e uns "amuletos contra a desigualdade" que fabriquei coa fin de que lles servira coma "tótem" ou recordo da experiencia.

Posta en común e conclusión:

Na seguinte sesión despois da experiencia fixemos a posta en común e tratamos tamén aspectos de probas ás que tiveron que adicar máis tempo do esperado (por exemplo, nunha, aparentemente tan sinxela coma o test dos mitos do amor romántico houbo bastante discusión (moi sá e enriquecedora por outra parte) así que tratámolo de novo e ofertei novas alternativas onde poder informarse máis sobre este tema, falamos tamén dos aprendizaxes, do significado das tarefa e probas, das dificultades, das sensacións que produciron e tamén, por suposto, do significado do antídoto.

Ademáis, cada un/ha recibiu un post-it no que escribir algunha impresión (anónima ou asinada) que despois dispuxemos nun taboleiro.



Que que tal? A experiencia foi, de novo, moi satisfactoria para todos/as mais velaquí van elementos a mellorar:
  • Creación de equipos: Este ano o grupo estaba moi interesado en crear eles mesmos os equipos pero a experiencia puidera ter sido mellor cun pouco de man da coordinadora (eu), o ano pasado cada equipo tiña tres tarxetas de "axuda" que podía entregarme se precisaban unha pista ou algo, este ano houbo un equipo que precisou moita intervención miña mentres os outros eran autónomos.
  • Tempo: Mentres que a experiencia do ano pasado cumpliuse nos 50 minutos de sesión esta tomou case unha hora e media (grazas que eu dispoñía dese tempo e que o titor tivo a ben "deixarme" aos rapaces/zas para rematar) en gran parte por dous motivos:
    • Conexión: Este ano cambiou o espazo da aula de música e a conexión é moito máis lenta polo cal os equipos tardaban moito en superar as probas de investigación, de non estar ocupada a aula de informática (estando preto da de música) tivera sido mellor opción deixarlles empregala.
    • O equipo rezagado: O equipo que precisaba moita axuda ía sempre un par de probas por detrás dos demáis e para abrir o último candado houbo un tempo de agarda.


Supoño que os "escaperooms" son agora unha moda, mais tamén é certo que a dinámica, ben plantexada e contextualizada, coma todas, podo decir que funciona, o alumnado pon en práctica moitos mecanismos de aprendizaxe, cooperación, investigación, pensamento, etc. cunha importante dose de motivación e tamén é unha tarefa que da moitísima información ao docente que a aplica. Está claro que non é unha dinámica para facer a diario pero para min é unha das experiencias máis ricas do ano; unha búsqueda do tesouro que se pode plantexar de moitas maneiras desde formas máis sinxelas a máis complexas e todos os seus aspectos.

Anímovos a probar, coido que deixei case todo o material e como o organicei mais se esquecín algo ou tedes algunha pregunta non dubidedes en facela que boto un cable!

PD: Sobre os candados, todos os meus, polo menos os máis "diferentes" coido que son de Amazon (o de letras, o direccional, o de apretar números) tamén empreguei algúns dos típicos de ximnasio de 3 cifras e dous de chave.

Agardo que vos sexa de utilidade!
Saúdos desde a fiestra!

08/02/2018

Escapa da aula?

Veño contarvos un experiencia que preparei e aplicamos o trimestre pasado xa que foi un éxito rotundo.



A pesar da limitación horaria da área de educación musical nas escolas nesa horiña semanal facemos moitas cousas con moito valor traballando artes, ritmos, práctica musical en xeral e, moi importante, a colaboración, empatía, sentimento de grupo, valores sociais fundamentais, creatividade, etc. así que, como culmen ao trimestre pasado púxenme a facer unha escape room adaptada á miña aula e contexto. 

Si, unha escape room, estos xogos que se volveron tan populares entre adultos e pequenos nos que unha narrativa suxerente leva a un grupo a superar distintos retos por lograr un fin último (ben sexa saír dunha habitación, atopar unha vacina, descubrir un misterio...)

A experiencia foi incríble, funcionou de fábula no grupo acadando todos os obxectivos propostos, claro, unha nova edición incluirá sempre melloras pero o conxunto do exercicio foi moi enriquecedor e unha forma moi divertida de "resumir" reto a reto e en equipo moitas das cousas que fixemos no trimestre.

Así que aquí veño contarvos o proceso e mostrarvos o que eu fixen por si alguén o quere empregar ou lle serve como apoio. Resumín o proceso en 10 pasos esenciais para crear a escape room educativa, velaí vai!

1. Os obxectivos:
Claro, toda acción educativa persegue desenvolver unhas competencias e acadar uns obxectivos e esta tamén, así que establecín os meus. (Traballar en equipos con respeto, responsabilidade e participación activa, mostrar coñecementos sobre notación musical, mostrar discriminación auditiva en relación a distintos compoñentes, etc.) (Por certo, incluín unha parte de avaliación (está na web) que vin co alumnado previamente, importante)

2. A historia:
Debemos crear unha trama que poida ser estable e relacionada co que se queira desenvolver pensando tamén no entorno no que terá lugar, etc. pode ser atopar unha vacina, desactivar un artefacto, atopar un culpable...).
No meu caso presentei a unha afamada compositora desaparecida antes da publicación da súa "obra mestra", esta compositora pide atopar e salvargardar a súa obra antes de que unha corporación se apropie dela negando a súa autoría e modificándoa dacordo con patróns do mercado musical. Para atopar a obra ela deixa distintos retos que só os seus "mellores aprendices" poderán superar pero deben ser máis rápidos que a ameazante corporación.

Ademáis para introducir a historia proxectei un vídeo que fixen, coma motivante da actividade.


3. O logro final:
Decide o logro final que culminaría a historia, neste caso o "rescate" da obra que está en perigo. Coma suxerencia, o que eu plantexei é que este logro se acada a través da suma da superación de retos de todos os equipos, é dicir todos os equipos rematan por contribuír ao logro final.

4. Patrón:
As escape rooms poden ter patróns diversos, no patrón lineal unha serie ordenada de retos levan directamente ao logro final, no aberto os puzzles ou retos poden ser asumidos en calquera orden pero o puzzle final será un "metapuzzle" e o multilinear é unha combinación, é dicir, varios patrones lineales con retos que se poden asumir á vez poden requerir doutros para continuar.

A forma máis sinxela que eu atopei foi unha especie de combinación, cada equipo sigue un patrón ordenado de retos, un reto da a clave para chegar a outro de forma secuencial (os equípos pódense cruzar nalgún punto, nunha caixa con candado...) e o reto final acométese con pistas de todos os equipos.



5. Retos tipo.
Chega o punto de pesar os retos que queremos incluír, eu penseinos coma actividades ligadas á historia cuxa resolución dan unha clave, pista, chave... tendo en conta o tempo no que se desenvolverá a escape room, no meu caso era unha única sesión na que cada equipo acometería 5 retos distintos.

Establecín cinco tipos de retos cuxo contido e pista que daban como solución eran distintos para cada equipo pero todos os equipos tiñan retos dos cinco tipos (de notación musical, de investigación ou coñecementos traballados, de escoita...)

Algúns resolvíanse en papel, outros levaban a unhas páxinas webs preparadas que solicitaban unha clave (resolución do reto) para acceder, etc.

6. Distribución:
Neste momento puxen cada reto no esquema do patrón de xeito que soupera a onde debe levar cada resolución, que tipo de pista debe dar cada un, etc.

Tendo os cinco tipos de reto (por exemplo, tipo 1: escoita, preparei un reto de escoita para cada equipo) púxenos nunha orde distinta en cada liña do patrón (cada liña do patrón corresponde a un equipo) tendo en conta que non coincidiran varios equipos nunha proba que precisase ordenador, etc.

7. Listado:
Chegado este punto a esencia da escape room estaba conseguida, sabía a historia, como desenvolvela, os retos e as solucións que debían dar cada un así que chegou o momento de listar os recursos que precisaba tanto materiais (merquei candados, caixas...) coma outros (ordenador de aula, altavoces, outro dispositivo...) e tamén os lugares no espazo que ía empregar para que os equipos non se interrumpiran, puxen no patrón onde se desenvolve cada acción.



8. Produción:
Con todo controlado fixen as follas dos retos (actividades) que precisaba, a web dos retos auditivos, as webs que precisan clave para dar unha nova pista e tamén 3 tarxetas de "pista" para cada equipo, estas tarxetas tíñaas cada equipo para empregar se se atascaban, precisaban axuda, etc. Tamén se fallaban nalgunha proba das da web esta poñía unha mensaxe que pedía que entregaran unha tarxea "pista" á mestra para poder ser redirixidos de novo á proba.

Aquí  e facendo clic na imaxe, podedes acceder á web, para botar unha ollada e tamén ao documento con algúns dos retos.



9. Proba:
Non foi in-situ mais comprobei cada liña do patrón de cada equipo vendo que cada resolución levaba á pista correcta e á localización na aula que eu precisaba, que non levaba a equívoco etc.
Esta proba serviu para identificar as normas básicas que debía indicar aos equipos antes de comezar tales como:
  • As pistas, probas, retos, etc. en papel están marcadas coa cor/nome de cada equipo, se no transcurso atopamos unha dun equipo que non é o noso, ben sexa escondida na aula, nunha caixa con candado, etc. non debemos collela, deixarémola onde está e se estaba nunha caixa pechada colleremos o noso e cerraremos de novo.
  • Aínda que no transcurso atopemos nun lugar oculto un dos nosos retos este só poderá acometerse se a pista anterior é a que nos leva a el.
  • No caso de chegar a unha proba que precise ordenador/ dispositivo se este está sendo empregado por outro equipo agardaremos, as probas están plantexadas para que esto non suceda na medida do posible así que, probablemente lles falte moi pouco para rematar.
10. Disfruta!
Con todo listo só falta chegar algo antes á aula para distribuir en todos os escondites as probas e pistas, situar as caixas e candados, etc. e presentar a actividade ao alumnado.

A ver, sei que así escrito parece moitísimo pero unha vez que están definidos os puntos iniciais todo vai rodado, prometido.

O resultado foi xenial e xa estou con outra bastante diferente entre máns, ademáis pódense preparar de moitas formas, involucrando a máis grupos, facendo que a resolución implique que os equipos intercambien pistas, empregando máis espacios ademáis das aulas, etc. e con diversos obxectivos: coñecer vida e obras dun/ha autor/a, centrarse na resolución de retos matemáticos, desgranando partes da Historia, facendo que as probas leven a construir unha historia ou poema, etc.

Sei que a entrada foi longa, pero agardo non ter deixado nada no tinteiro e que vos sirva de axuda ou vos resulte interesante.

Saúdos desde a fiestra e feliz entroido!

08/09/2017

Aprender con curiosidades

A quen non lle gustaban aqueles minúsculos detalles que un/ha mestre/a contaba na clase de historia, literatura, física ou calquera outra área? Aqueles datos que convertían a aprendizaxe nunha partida de Trivial, que facían medrar a nosas ganas de saber, que chamaban a nosa atención e espertaban a curiosidade? Pois esa é a base desta actividade.

Xa vai uns anos que adoito incluír nalgunha área ou grupo a actividade que adoito chamar "o reto" e sempre deu moi gratificantes resultados.


No reto eu formulo unha pregunta ou ben un reto, enigma ou dato que queda á vista do alumnado na aula durante un tempo estipulado previamente (pode ser semanal, quincenal...) e ao remate dese prazo aqueles alumnos/as que voluntariamente decidiron buscar solución á proposta expoñen as súas solucións na aula puidendo incluír ou non algún tipo de "recompensa" que pode ir desde aspectos avaliativos á creación dun "consello de sabios" entre aqueles que máis respostas achegan, a posibilidade de creación de retos pola súa parte, etc.

A miña experiencia é que a voluntariedade de resolución do reto mantén a motivación á vez que evita medos, timidez, frustración, copias de urxencia ante un esquecemento, etc. e nunca supuxo unha baixa participación (todo o contrario)

Adoito plantexar retos de moi diferente índole (científicos, matemáticos, históricos, etc.) máis aquí achego os últimos que creei que teñen unha orientación máis artística.
É moi gratificante e sorprendente descubrir que ao remate do curso lembran un montón de pequenos retos, historias, obras, curiosidades, etc. dos tratados nesta actividade e disfrutan dese coñecemento

A realización desta actividade ten, para min, non só o valor do saber ou de alimentar a curiosidade, participación, exposición oral, etc. se non que tamén resulta moi valiosa no tocante á busqueda eficaz e crítica de información, iniciación á investigación, capacidade resolutiva, etc. ademáis de favorecer comunicación con familiares (en serio).

Nin que decir ten que os retos poden adaptarse aos distintos niveis e tamén se poden relacionar con infinidade de temas.

Agardo que vos resulte de interese e/ou utilidade a proposta e xa sabedes que sodes libres de descargar e empregar os retos, se vos gusta podo ir subindo outros moitos que fun plantexando ao longo do tempo para que estean tamén á vosa dispoñibilidade.
Ánimo co inicio de curso! 

Saúdos desde a fiestra!

02/02/2017

Que fixo que 15 nenos/as leran máis de 100 libros menos de 3 meses.


A motivación e resultados no tocante á lectura este curso están sendo  moi destacables, de feito, xa son varias as familias que notifican un cambio notable nos seus fillos/as en canto ao hábito lector así que estiven a extraer os factores fundamentais intervintes en tal éxito. Que é o que funcionou e o que foi diferencial? Creo que uns puntos sinxelos pero esenciais extraídos da miña propia experienza poden resultar de interese.

Se ben é certo que os distintos integrantes do grupo serán moi determinantes non é menos certo que a forma de presentación e outros elementos remataron sendo puntos clave.

A solicitude de fichas de lectura obrigatorias é un clásico nos centros escolares que non adoita dar froitos moi relevantes, máis alá de constituír un elemento de pseudoavaliación ("non aprobas porque non entregaches as X fichas solicitadas no trimestre") así que se o que pretendemos e fomentar a lectura e o gusto pola mesma será preciso cambiar un pouco a estratexia.

1. A historia:

A historia introductoria será un punto inicial interesentante que esperte a curiosidade e as ganas polo tanto deberá ser adaptada tanto ao nivel coma ao entorno e contexto.

No meu caso recibimos unha misiva na aula solicitando o noso ingreso no "Clube dos Devoralibros", dita misiva pode incluír tamén algún dato sobre o tema para as familias.

2. Leo porque quero.

Nesa nota informativa además aclaramos que só teñen que recopilar información e opinión daqueles libros que desexen; os que lles pareceran máis sorprendentes, divertidos, interesantes, ou calquera outro motivo, pero non detallamos un número nin periodicidade, non precisan ler un ao mes, nin á semana nin X ao trimestre.


3. Conto o que leo:

Este é. sen lugar a dúbidas o punto máis importante e, considero, que o que fai que todo funcione.
Son innumerables os casos de fichas de lectura e métodos de "fomento da lectura" nas que os rapaces e rapazas entregan unhas fichas que o mestre/a recolle e corrixe e pasan sen pena nin gloria ao contador de libros pero coido que a parte máis importantes para o éxito deste programa foi que os rapaces ensinan as láminas e contan parte do libro que leron diante de toda a clase, (sempre teñen que ter coidado de non contar o desenlace!) así como tamén dan súa opinión ou comentan a quen llo recomendan. De feito a ficha en sí apenas propón datos que recoller máis alá do título, unha breve opinión, un debuxo... (tamén é certo que están nos primeiros niveis de primaria) pero plasma á perfección o seu traballo e esforzo e é un bó punto de inicio e pretexto para facer énfase na súa exposición oral posterior.
Ademáis poden achegar un exemplar do libro para prestar á aula durante un tempo (despois de deixarnos coa intriga moitos/as anímanse a lelo).

É certo que algúns días temos 3, 4 ou máis fichas para contar e opinar pero por outra banda, outros días pode que non haxa ningunha e prometo que nada de esto constitúe unha "perda de tempo", non se trata só de protagonismo, ou o gusto de que alguén pregunte a nosa opinión e agarde unha reposta, ademáis, o que é seguro é que recontar unha historia e dar a nosa opinión ao respecto é un exercicio moi valioso e que sen dúbida está sendo moi beneficioso en distintos ámbitos (lectura, expresión oral, autoestima, memoria, secuenciación...) Por certosempre hai na aula copias das fichas de recollida de datos de Devoralibros que poden coller cando desexen (algúns/has ata as levan de dúas en dúas).



O seguemento do clube (Bonus)

Se ben é certo que podemos incluír un lectómetro individual (colorear unha parte dun debuxo dun mural persoal por cada libro lido e contado, engadir contas de cores a unha pulseira, etc) cando observei que o clube prosperaba a gran velocidade non dubidei en facer un seguemento grupal, neste caso vin por casualidade un contador de clic que acciono cada vez que un alumno/a conta  unha das súas lecturas.



Así, un día con tres rapaces/as contando historias, outro día con 4 ou outro sen ningún de súpeto había 100 libros lidos no contador así que decidín que era o momento de que o grupo recibira outra carta de parte do "SuperDevoralibros!" 

Teño que destacar que nunca lles dixera que pasaría algo ao chegar a dito número nin nada semellante (nin se me pasara pola cabeza) e nin sequera lle dabamos ningún tipo de protagonismo ao contador, por eso incluín esta parte coma "bonus" xa que non foi un elemento determinante en absoluto, senón algo que surxiu a posteriori, coma reacción á aceptación e ao desenrolo dos acontecementos.

O feito e que recinimos a carta e, claro que debe ser, de novo, adaptada ao contexto, grupo e nivel pero eu non dubidei en incluír toda a prosa e historia que considerei precisa (adxúntovola aquí debaixo por si vos da algunha idea) e esta carta prometía unha caixa sorpresa pola realización de tal fazaña.

Na caixa recibida había uns marcapáxinas de agasallo relacionados co entorno do centro e intereses dos nenos/as (neste caso foron baleas), un certificado para cada un que o nomeaba como mestre/a devoralibros oficial, un libro para a aula, algunha gominola, etc.
                            

O certo e esencial é que todo esto non son máis que aderezos, se tivera que sinalar algún punto coma esencial para o bo funcionamento e a mellora significativa do interese pola lectura, sen dúbida sería a non obrigatoriedade e, sobretodo, a exposición oral ante o grupo.


Claro que todo esto pode verse mellorado o modificado dependendo das situacións e grupos, pero agardo que a miña experiencia poida ser de interese ou axuda a alguén. 

Saúdos desde a fiestra!