Ola!

Sigo por aquí, e veño cun material que levo bastante tempo preparando...

Non é sorpresa ningunha que unha das miñas conmemoracións favoritas é a das Letras Galegas... e o homenaxeado deste ano... vaia gusto de traballo, foi unha madeixa que fun desenleando moi aos poucos (falamos de meses) e desfrutando moito o camiño, atopando arquivos, citas, documentos de moi variada tipoloxía e moito interés. E con tanta información pois... ademáis de falar de Florencio Delgado (moito, xa o sinto polas persoas achegadas) pois quería traducir parte da información a distintas tarefas de descubrimento... non sabía moi ben pero eu estaba tan emocionada...

O caso é que na escola fun facendo cousas, retos, guións radiofónicos, pequenas investigacións, lecturas...

E montei unha sala de fuga baseada en documentación real sobre a vida e obra de Florencio Delgado Gurriarán, pensada para os últimos niveis de primaria e secundaria, (4º de primaria, 5º, 6º...) e ademáis da dixital estiven collendo e modificando algunhas das probas para xerar unha "sala de fuga" real (como as que facía pre-pandemia, digamos).

Imos primeiro coa versión web. 

É un xogo de probas no que cada pantalla ten e aspectos da vida e obra de Florencio Delgado cos que obter constrasinais para ir desevelando cada vez máis información (e evitar que o feitizo "Lobos da xente" oculte todos os datos e obras) todo ganduxado con anacos e selección de documentos reais que fun compilando.

Neste xogo empreguei documentos dunha entrevista real que lle fixeron en Guadalajara (México) e da que tamén atopei a transcrición literal, xenuínos telegramas sobre os "barcos da liberdade", o documento real da listaxe e datos dos pasaxeiros/as do Ipanema (barco no que emigrou) e mesmo os diarios que se editaron na propia viaxe, obras, revistas, poemas, homenaxes, etc.)

Así que AQUÍ queda por se a alguén lle é de utilidade ou lle serve para descubrir a este homenaxeado co que eu xa tanto levo desfrutado.

Por certo, na web do xogo queda tamén un apartado de "referencias" con todas as ligazóns e documentos empregados completos que coido que poden ser de utilidade para moitas outras cousas, actividades, investigacións ou mesmo saciar a curiosidade que poida xerar o asunto...

De verdade que desfrutei moito con toda esta información e documentos e creo que os cursos aos que nomeei "especialistas en Letras Galegas" e xa xogaron tamén, así que se a alguén máis lle é de utilidade... eu feliz.

Tede unhas boas letras, envío folgos!

Saúdos e saúde desde a fiestra!

Ola! 

Estou aquí...

Entre as cousiñas que se me van acumulando non quería deixar de partillar o xogo interactivo "Descubrindo a Xela" que fixen co gallo do Día das Letras Galegas.

Nada máis comezar aparecen (virtualmente) dentro dunha biblioteca pola cal deben ir buscando as pistas e superando os retos ata chegar a pantalla final para saír coa documentación. (Ollo, deu algún erro o xogo con aqueles rapaces/zas que abrían empregando Firefox pero abrimos con Chrome e foi perfecto)

Podedes acceder desde ESTA web que abre con este pequeno vídeo como disparador da actividade

[Ligazón: https://afiestradamestra.wixsite.com/descubrindoaxela ]

A pantalla final do xogo premia aos/ás, agora, expertos/as en Xela Arias coa posibilidade de participar nun proxecto de fotografía e poesía (en realidade farémolo todos/as na clase) que aínda está en construción pero tamén cun montón de recursos (cos que sae da "biblio" despois da investigación), desde o vídeo-documental en capítulos sobre Xela Arias da RAG, a unha listaxe de cancións da cal estamos empregando algunha e distintos cursos, o programa de radio que fixeron, etc.

O que fixen cos máis maiores foi pedirlles que xogaran de xeito individual (teñen un disposittivo para cada un/ha) e, a primeira persoa en chegar á pantalla final debeu achegarse a unha zona cun pulsador, botar xel e pulsar, entón todos/as levantaron as mans do teclado, se a persoa que pulsou é quen de dar resposta ás 5 preguntas dunha tarxeta que lle formulo gaña o xogo, se non é así volve ao sitio e todos poden seguir xogando mentres el/ela e pode buscar máis información; se outra persoa remata repite o proceso do pulsador e formúlanse as preguntas doutra tarxeta e así... (en realidade, nunha clase, dous dos que chegaran ao final aliáronse para dar resposta ás preguntas)

Deixo AQUÍ algunhas tarxetas tamén por se as queredes empregar..

 Boas!

Estou aquí, o curso empezou e non de xeito sinxelo, a verdade, estánsenos a poñer unha morea de retos por diante a cada momento e só queda... avanzar.

Agardo que todos e todas teñades o folgos precisos porque sen dúbida fan falta en situacións como as que, estou segura, estamos e vivir en todos os centros.

Achégome á fiestra para facer unha pequena escolma de materiais que emprego polo Samaín  hai novidades que igual son de utilidade e tamén algúns que lembraredes doutras entradas:

• Tendo en conta que este inicio de curso provocaba, cando menos, certo desconcerto, en 5º EP traballamos o texto e melodía dunha canción que viña moi acaída. Trátase de "Non teño medo" de Sofía Espiñeira. Primeiro repartin tiras de versos soltos numerados e decindo números e lendo fumos descubrindo o contido do tema e foi dando pé para  falar e reflexionar (que versos faltan para ti?, que versos non te representan? cal é co que te sintes máis identificado/a?) Para seguir afondando e aprendendo a letra fixemos o clásico "fill in the gaps" e así case quedou aprendida, non houbo máis que animarse a cantar; primeiro sobre a orixinal e despois a capella. A verdade é que que queda moi xeitosa e pareceunos a todos/as moi propicia.
  
  
  Non tenho medo - Sofía Espiñeira de Patricia Sánchez Lamas

• Os de 6º este ano imos percorrer todas as etapas do Camiño ao longo do curso (xa publicarei sobre isto...) o caso é que ao chegar á plena serra dos Ancares atopamos un Renubeiro, estos seres máxicos capaces de guiar nubes e capaz de enviarnos unha lea de lóstregos, tronos e raios para o noso camiño se non cumprimos o seu favor así que; non nos queda outra que poñerlle letra á súa cantarola se queremos seguir O Camiño cun tempo máis apacible. O certo é que esta quedando moi ben e a ver... que esta base que para nós é "Samaín en Triacastela" pois pode contar outras historias noutros lugares.

• Sabedes que gostamos de sonorizar fotografías, poemas, e tamén curtas ou capítulos, AQUÍ podedes ver como desenvolvo a actividade, en 3º EP decidimos poñerlle nós os efectos sonoros a este capítulo da Pantera Rosa.

• Jump in the line (Shake señora!) falando de cinema e música está, como non, Beetlechús e nos fixemos este ritmo con rotus e mans acompañado á clasica "Jump in the line" de Harry Bellafonte, na primeira volta coido que pensan "que lío!" na segunda vai sonando e de súpeto vólvese un éxito, é pasar a porta da aula e xa hai unha morea de cativada pedindo interpretar o "Shake señora"
  
  
• Igual que con Jump in the Line calquera ritmograma de tema "samainesco" adoita ser exitoso, cada un para o seu nivel... por exemplo...
• Este de percusión corporal para os primeiros niveis co tema "Monster Mash"

• Este ritmo de mans cunha versión do "Spooky scary skeletons" (ritmograma tamén aquí para palillos por grupos ou outras opcións)

• Ou este no que facemos equipos e empregamos distintos elementos de percusión corporal ou obxectos sonoros por cores...

• Radio teatro e efectos sonoros: Son moi fan do uso do teatro, diálogo e radio teatro nas aulas como forma de mellorar a colaboración, a comunicación, a lingua, etc. Para o comezo do curso e vencellado ao Samaín en 4º estamos preparando e sonorizando dúas obras que remataremos gravando en formato podcast (diálogos e efectos sonoros!). Non podo deixar de recomendar estas dúas obras porque son unha delicia para o cometido, primeiro botamos unha lectura anotando xa sons imprescindibles e moitos xa quedan repartidos (quen fará que e con que elemento sonoro (obxectos, voz, percusións corporal...) tamén imos repartindo personaxes ao ir lendo xuntos/as.
• A pequena compaña de Carlos Labraña: Premio Estornela de Teatro para nenos/as unha aventura de nenos perdidos, tradición e camiños ao Alén e con dazasete personaxes! Xenial.
• Somos os monstros de Paula Carballeira: Premio Manuel María de Literatura Dramática Infantil, un neno e unha nena perdidos, conversas no bosque, onde habitan os monstros!

Ademáis nalgún curso tamén nos animamos a 

gravar as promocións de "Pánico no bosque dos corazóns murchos"

• E como ía esquecer os "Contos Máxicos" de Samaín, todo un clásico nas miñas aulas e sempre un éxito, o poder da narración oral... as posibilidades son múltiples con este recurso, desde a escoita atenta da que desfrutan (Alerta! poden chegar a pedir que se lles conte o conto infinidade de veces!) a procurar que os maiores inventen os seus contos máxicos para partillar en vídeo ou videoconferencia con outras aulas.

• View this post on Instagram

  Novo conto “máxico” de #Samaín! 🎃 vai con pouca literatura pero o esencial está no video! #narraciónoral #conto

  A post shared by A Fiestra Da Mestra (@a_fiestra_da_mestra) on Oct 10, 2020 at 2:45am PDT

• AQUÍ tedes un libriño do medo que fixera, ten xa uns cuantos anos pero cun lavado de cara segue a ser unha actividade de moito interese para facer co alumnado.
• AQUÍ está o conxuro danzado, unha adaptación da danza dos sete saltos a través dun conto no que unha meiguiña perdeu o gorro. Sei que as danzas agora memos están limitadísimas pola situación sanitaria mais en grupos coma infantil...
• AQUÍ o material para crear e sonorizar poemas de Samaín (e outras propostas)

Saúdos e saúde desde a fiestra!

• Pandeiros
• Caixas chinesas
• Maracas
• Claves
• Triángulos
• Pandeiretas

Xa hai un tempo que viña maquinando este "escape-room", como sabedes fixen un o ano pasado sobre música que podedes ver nesta outra entrada e, este ano, inmersos no proxecto de centro, que é "Mulleres" preparei, para sexto, un novo. Velaquí vai a experiencia, a organización e os materiais...é unha entrada longuiña así que, se tes interés, colle asento.

1. Liña do tempo: Fixen uns tarxetóns con imaxe título e datos para crear unha liña do tempo sobre mulleres e movemento pola igualdade, fixen moitas (27) (podes velas e descargalas máis abaixo, obviamente a solución estaba tapada) así que cada grupo recibía unhas 5 distintas para as que debían buscar data e ordenar (ao ordenalas obtiñan un código de tres cifras que abría un candado dunha caixa onde obtiñan o seguinte reto). 
   
   
   
   
   
   Liña tempo mulleres de Patricia Sánchez Lamas

   
   

   (AQUÍ: Ligazón descarga do arquivo en GDrive Liña tempo mulleres)
2. Test mitos do amor romántico: Fixen un test de verdadeiro ou falso con frases relativas ás relacións sás, estereotipos de xénero e mitos do amor romántico. Unha vez respostado verdadeiro ou falso tiñan unha indicación, cada resposta verdadeira valía 2 puntos e cada falsa 1 (noutros equipos a conta era distinta...), ao sumar obtiñan unha cifra que era a clave de acceso a unha web que preparei.
   
   
   Test mitos <3 (non url) de Patricia Sánchez Lamas
   (AQUÍ Ligazón ao arquivo en GDrive)
   
   
3. Quen ves sendo? Nunha dirección web á que accedían obtiñan unha fotografía e 3 pistas coas cales debían procurar na rede o nome desa muller, esta tamén foi distinta para todos os grupos (Lynn Margulis, Lise Meitner, Emma Watson, Chimamanda Ngozi e Kathrine Switzer), unha vez atopado o nome debían introducirlo coma contrasinal de acceso a outra páxina que daba a seguinte pista ou reto. (A web do proxecto completo é esta, por si queredes fedellar, aínda que cuns formularios de Google ou así pódense crear pistas agochadas cun contrasinal de xeito moi sinxelo)
   
   
   
   
   
4. Andeis coeducativos: Un reto sinxelo propoñía unha pista coa cal debían atopar a que libro nos referiamos, todos eles dispostos nos novos andeis coeducativos da biblioteca do cole, atopado o libro, dentro deste, estaba a nova pista ou proba.
   
   
   
5. Creación: Todos os equipos tiveron un reto de creación, unha vez que o atopaban debían elaboralo e ensinarmo a min. Uns tiveron que crear o "Doodle" de Google para o 8 de marzo, outros un anuncio publicitario para fomentar o préstamo de obras dos andeis coeducativos, outros crear unha estrofas de regueifa sobre o antídoto que buscan, outros crear uns Haikus e outros, empregando libros do espurgo e recortando palabras crear unha breve narración ou poema relativa ao tema. (ben puideran ser outras mil cousas, receita contra a desigualdade, cartaz de película sobre o escape-room, anuncio radiofónico contra a desigualdade, foto e slogan.... ). Unha vez que eu daba o visto bo dáballes o seguinte reto.
   Reto creación ("Escaperoom" feminista) from Patricia Sánchez Lamas 
   (AQUÍ Ligazón ao arquivo en GDrive)

   
   
6. Alianza de equipos: Se ben os equipos chegaban ás outras probas en diferente orde e momento, esta proba era a última para todos e nela suxeríase que se aliaran. Uns equipos tiveron que aliarse para, coas liñas de tempo parciais de todos os equipos, formar a liña do tempo completa (ao ordenala tiñan unha secuencia de frechas que abría un candado direccional e outra de números que abría un "dixital") Outros equipos tiñan que completar unha encrucillada coa axuda dos outros equipos ao precisar os nomes das mulleres da proba 3 (Quen ves sendo?") esas encrucilladas tiñan unhas celas sinaladas cun símbolo ou formas xeométricas e ao final da páxina un código que empregaba esos símbolos escrito que os levaba a distintos lugares (unha pizarra na que atoparon un código de 3 cifras para un candado, un armario no que atoparon unha chave pegada baixo un dos andeis, etc.)  Todos estos candados finais cerraban a última chave,  a que abría o "cofre" do antídoto que estivera no medio da aula durante toda a sesión, así que para liberar a chave todos os equipos tiñan que superar os seus retos.

Logro final: O antídoto

• Unha mensaxe escrita: "Noraboa! Que? Que non hai antídoto, mirade ben ao espello..."
• Un espello: No espello estaba a inscripción "O antídoto sodes vós"
• Un montón de doces (xa, xa sei que non é moi saudábel nin pedagóxico supoño...)
• Unha caixiña metálica (mais espello...): Ao abrila tiñan a mensaxe máis estendida e uns "amuletos contra a desigualdade" que fabriquei coa fin de que lles servira coma "tótem" ou recordo da experiencia.

Posta en común e conclusión:

Na seguinte sesión despois da experiencia fixemos a posta en común e tratamos tamén aspectos de probas ás que tiveron que adicar máis tempo do esperado (por exemplo, nunha, aparentemente tan sinxela coma o test dos mitos do amor romántico houbo bastante discusión (moi sá e enriquecedora por outra parte) así que tratámolo de novo e ofertei novas alternativas onde poder informarse máis sobre este tema, falamos tamén dos aprendizaxes, do significado das tarefa e probas, das dificultades, das sensacións que produciron e tamén, por suposto, do significado do antídoto.

Ademáis, cada un/ha recibiu un post-it no que escribir algunha impresión (anónima ou asinada) que despois dispuxemos nun taboleiro.

Que que tal? A experiencia foi, de novo, moi satisfactoria para todos/as mais velaquí van elementos a mellorar:

Supoño que os "escaperooms" son agora unha moda, mais tamén é certo que a dinámica, ben plantexada e contextualizada, coma todas, podo decir que funciona, o alumnado pon en práctica moitos mecanismos de aprendizaxe, cooperación, investigación, pensamento, etc. cunha importante dose de motivación e tamén é unha tarefa que da moitísima información ao docente que a aplica. Está claro que non é unha dinámica para facer a diario pero para min é unha das experiencias máis ricas do ano; unha búsqueda do tesouro que se pode plantexar de moitas maneiras desde formas máis sinxelas a máis complexas e todos os seus aspectos.

Anímovos a probar, coido que deixei case todo o material e como o organicei mais se esquecín algo ou tedes algunha pregunta non dubidedes en facela que boto un cable!

PD: Sobre os candados, todos os meus, polo menos os máis "diferentes" coido que son de Amazon (o de letras, o direccional, o de apretar números) tamén empreguei algúns dos típicos de ximnasio de 3 cifras e dous de chave.

Agardo que vos sexa de utilidade!
Saúdos desde a fiestra!