xoves, 30 de marzo de 2017

Xogando coas mates (I) por estacións para 1º e 2º

Bo día!

Hoxe gosto de traervos un material sinxelo, útil e divertido para matemáticas dos primeiros niveis de primaria.




Xa había demasiado que o meu compañeiro de nivel e máis eu tiñamos a idea na cabeza e, por fin, materializouse (ás veces non é sinxelo roubar tempo ao tempo). 

O obxecto deste material é que, unha sesión de matemáticas á semana se invirta en xogos e actividades lúdicas matemáticas por estacións (ou por rincóns como se lle chama en infantil).

Aquí traio a prensentación de 5 sinxelos xogos que empregan material moi accesible e habitual coma dados, barallas de cartas ou dianas (desas de velcro que andan apartadas polos almacéns de Educación Física ou feitas na propia clase).

A intención é dividir a clase en cinco grupos que irán rotando polas distintas estacións durante a sesión de matemáticas. Cada actividade está pensada de xeito que o alumnado poña ao servizo do xogo destrezas e estratexias matemáticas correspondentes ao seu nivel con crecente acerto.

Estes primeiros cinco xogos traballan estratexia, operacións básicas, cálculo mental, sistematización, decenas e unidades, etc. dun xeito lúdico favorecendo a interiorización de conceptos aos que dotamos de significatividade.

Por exemplo, o primeiro xogo, chamado "Achégate a 99" ao que temos xogado en gran grupo é un éxito. Neste xogo cada equipo ou participante emprega unha plantilla como a seguinte (moitas veces facíamola a man pero tendo algunhas plastificadas para a zona vale para que poidan escribir con rotu e borrar) e realízanse 6 tiradas de dado.




En cada tirada o participante ou equipo debe escoller entre a decena e a unidade (por exemplo, se sae un 4 deben elexir se nese punto querer sumar 4 ou 40), unha vez que todos/as seleccionaron, tírase o dado de novo, e así ata as 6 veces.
Unha vez feitas 6 tiradas súmanse as decenas e unidades seleccionadas e gana aquel equipo ou participante que máis se achega a 99 e non excede a cantidade (débese comprobar a conta). 

Decenas, unidades, cálculo, estratexia, incluso podería dicir que soñan con algo de probabilidade intrínseca ("Non creo que volva saír un X vou poñer o Y!"), emoción, etc. todo iso e máis nun xogo sinxelo, divertido e moi agradecido. E ao igual que con este, tamén cos demáis xogos que engado, desde a archicoñecida e tradicional "Escoba" ao 20-20 ou o "Eu prometo" propostas lúdicas e sinxelas para o desenvolvemento de habilidades matemáticas

Aquí podedes descargar as ideas nos cartaces que empregamos en cada "estación" que conteñen as reglas básicas do xogo por se algo nos esquece.



A intención é que as "estacións" varíen, cambiemos os xogos cada certo tempo explorando distintas posibilidades e recursos, así que pronto teredes máis novas e material por este blogue.

Agardo que vos sexa de interese ou utilidade.

Saúdos desde a fiestra.

domingo, 19 de marzo de 2017

Axenda docente do terceiro trimestre

O tempo pasa voando... e coma quen no quere a cousa xa estamos inmersos en sesións de avaliación, boletíns e cerrando o segundo trimestre.




Coma fixen nos outros dous aquí deixo a axenda docente que emprego eu, é a que me facilita programar as actividades de aula xa que para o resto de datos (asistencia, rexistros de calificacións de traballos e probas, equipos, etc.) emprego o formato dixital. 

Personalmente para esto emprego a aplicación IDoceo pola súa capacidade de personalización, versatilidade, etc. mais nesta outra entrada xa recomendei outras que tamén funcionaron moi ben comigo e teñen certas vantaxes coma que son menos "engorrosas" aínda que permitan menos modificacións.

Aquí podedes acceder á axenda lista para ser descargada e imprimida a doble cara, o certo é que estou moi satisfeita con ter dividido a axenda nos tres trimestres para non cargar cun formato innecesariamente pesado e pouco manexable como o que empreguei nalgunha outra ocasión.



Deséxovos a todos e todas que teñades moi bo final e inicio de trimestre, que manteñades a ilusión, que as carreiras por abranguelo todo non vos amolen e disfrutedes da viaxe e que non esquezamos que a aprendizaxe está no proceso e non no resultado.

Moi pronto teredes por aquí máis ideas, proxectos xogos e experiencias que xa estou desexando partillar en canto lle roube un pouco de tempo ao tempo.

Para abrir boca déixovos un video realizado co galo do 8 de marzo, día da muller. Fixemos un pequeno estudo da orixe da celebración do día, análise da situación actual, un amplo debate que nos levou varias sesións, etc. no que tamén empregamos este outro video que realicei para visualizar aspectos relevantes da conmemoración deste día, e tras moito conversar e confrontar ideas fixemos unha lista común de enunciados para a creación do video.





Saúdos desde a fiestra!

mércores, 22 de febreiro de 2017

Entrada "express": O descubrimento dos sete planetas na órbita de Trappist-1 e actividades.



A nova saltaba hoxe pola tarde, un grupo de científicos/as da NASA convocaba unha rolda de prensa na que confirmaban o descubrimento dun sistema estelar con sete planetas de masa moi similar á da Terra e tanto os medios como a comunidade científica mostraba xúbilo e entusiasmo público.

O tema é que xusto este curso o cole no que traballo desenvolve todas as súas actividades, celebracións, proxectos, etc. en torno á temática espacial así que... non podiamos agardar, non podiamos deixar pasar a nova sen darlle unha volta nas aulas.

De aí surxe esta entrada e actividade express, elaborada en tempo récord para non perder o momento e a motivación que nace do feito de tratarse dun tema de rabiosa actualidade.

Menos mal que unha das esencias de calquera programación de aula é ou seu carácter aberto e flexible porque aproveitarme da actualidade (igual que dos intereseses individuais ou grupais, da contorna, etc.) é algo que, ademáis de ser moi estimulante, funciona de xeito moi diferencial no grupo aportando unha dose importante de significatividade á aprendizaxe.

Agardando que vos sexa de interese ou utilidade despídome.

Saúdos desde a fiestra.

xoves, 2 de febreiro de 2017

Que fixo que 15 nenos/as leran máis de 100 libros menos de 3 meses.


A motivación e resultados no tocante á lectura este curso están sendo  moi destacables, de feito, xa son varias as familias que notifican un cambio notable nos seus fillos/as en canto ao hábito lector así que estiven a extraer os factores fundamentais intervintes en tal éxito. Que é o que funcionou e o que foi diferencial? Creo que uns puntos sinxelos pero esenciais extraídos da miña propia experienza poden resultar de interese.

Se ben é certo que os distintos integrantes do grupo serán moi determinantes non é menos certo que a forma de presentación e outros elementos remataron sendo puntos clave.

A solicitude de fichas de lectura obrigatorias é un clásico nos centros escolares que non adoita dar froitos moi relevantes, máis alá de constituír un elemento de pseudoavaliación ("non aprobas porque non entregaches as X fichas solicitadas no trimestre") así que se o que pretendemos e fomentar a lectura e o gusto pola mesma será preciso cambiar un pouco a estratexia.

1. A historia:

A historia introductoria será un punto inicial interesentante que esperte a curiosidade e as ganas polo tanto deberá ser adaptada tanto ao nivel coma ao entorno e contexto.

No meu caso recibimos unha misiva na aula solicitando o noso ingreso no "Clube dos Devoralibros", dita misiva pode incluír tamén algún dato sobre o tema para as familias.

2. Leo porque quero.

Nesa nota informativa además aclaramos que só teñen que recopilar información e opinión daqueles libros que desexen; os que lles pareceran máis sorprendentes, divertidos, interesantes, ou calquera outro motivo, pero non detallamos un número nin periodicidade, non precisan ler un ao mes, nin á semana nin X ao trimestre.


3. Conto o que leo:

Este é. sen lugar a dúbidas o punto máis importante e, considero, que o que fai que todo funcione.
Son innumerables os casos de fichas de lectura e métodos de "fomento da lectura" nas que os rapaces e rapazas entregan unhas fichas que o mestre/a recolle e corrixe e pasan sen pena nin gloria ao contador de libros pero coido que a parte máis importantes para o éxito deste programa foi que os rapaces ensinan as láminas e contan parte do libro que leron diante de toda a clase, (sempre teñen que ter coidado de non contar o desenlace!) así como tamén dan súa opinión ou comentan a quen llo recomendan. De feito a ficha en sí apenas propón datos que recoller máis alá do título, unha breve opinión, un debuxo... (tamén é certo que están nos primeiros niveis de primaria) pero plasma á perfección o seu traballo e esforzo e é un bó punto de inicio e pretexto para facer énfase na súa exposición oral posterior.
Ademáis poden achegar un exemplar do libro para prestar á aula durante un tempo (despois de deixarnos coa intriga moitos/as anímanse a lelo).

É certo que algúns días temos 3, 4 ou máis fichas para contar e opinar pero por outra banda, outros días pode que non haxa ningunha e prometo que nada de esto constitúe unha "perda de tempo", non se trata só de protagonismo, ou o gusto de que alguén pregunte a nosa opinión e agarde unha reposta, ademáis, o que é seguro é que recontar unha historia e dar a nosa opinión ao respecto é un exercicio moi valioso e que sen dúbida está sendo moi beneficioso en distintos ámbitos (lectura, expresión oral, autoestima, memoria, secuenciación...) Por certosempre hai na aula copias das fichas de recollida de datos de Devoralibros que poden coller cando desexen (algúns/has ata as levan de dúas en dúas).



O seguemento do clube (Bonus)

Se ben é certo que podemos incluír un lectómetro individual (colorear unha parte dun debuxo dun mural persoal por cada libro lido e contado, engadir contas de cores a unha pulseira, etc) cando observei que o clube prosperaba a gran velocidade non dubidei en facer un seguemento grupal, neste caso vin por casualidade un contador de clic que acciono cada vez que un alumno/a conta  unha das súas lecturas.



Así, un día con tres rapaces/as contando historias, outro día con 4 ou outro sen ningún de súpeto había 100 libros lidos no contador así que decidín que era o momento de que o grupo recibira outra carta de parte do "SuperDevoralibros!" 

Teño que destacar que nunca lles dixera que pasaría algo ao chegar a dito número nin nada semellante (nin se me pasara pola cabeza) e nin sequera lle dabamos ningún tipo de protagonismo ao contador, por eso incluín esta parte coma "bonus" xa que non foi un elemento determinante en absoluto, senón algo que surxiu a posteriori, coma reacción á aceptación e ao desenrolo dos acontecementos.

O feito e que recinimos a carta e, claro que debe ser, de novo, adaptada ao contexto, grupo e nivel pero eu non dubidei en incluír toda a prosa e historia que considerei precisa (adxúntovola aquí debaixo por si vos da algunha idea) e esta carta prometía unha caixa sorpresa pola realización de tal fazaña.

Na caixa recibida había uns marcapáxinas de agasallo relacionados co entorno do centro e intereses dos nenos/as (neste caso foron baleas), un certificado para cada un que o nomeaba como mestre/a devoralibros oficial, un libro para a aula, algunha gominola, etc.
                            

O certo e esencial é que todo esto non son máis que aderezos, se tivera que sinalar algún punto coma esencial para o bo funcionamento e a mellora significativa do interese pola lectura, sen dúbida sería a non obrigatoriedade e, sobretodo, a exposición oral ante o grupo.


Claro que todo esto pode verse mellorado o modificado dependendo das situacións e grupos, pero agardo que a miña experiencia poida ser de interese ou axuda a alguén. 

Saúdos desde a fiestra!




xoves, 19 de xaneiro de 2017

Proxecto: Nos pés dos refuxiados a partir de 1º de primaria.

Vai un tempo publicaba esta entrada cun pequeno proxecto para 5º e 6º sobre o tema dos refuxiados que me deu moi bos resultados e foi unha moi grata experiencia de traballo.

Aínda así, andiven na procura desesperada doutras experiencias, ideas, recursos, etc. sobretodo para niveis máis baixos (A partir de 5º e 6º a verdade é que hai máis material que se adapta a eles, traballo con películas, organizacións, etc.). Grazas á rede e a algúns contribuíntes logrei descubrir algo máis de material accesible e algunha idea para así misturalo todo coas miñas ideas e o que eu buscaba para o meu grupo para xerar un proxecto funcional para 1º e 2º  (apto tamén para adaptarse a 3º e 4º).

(Fai clic na imaxe para acceder á web do proxecto)

O certo é que ás veces non son temas sinxelos de traballar cos niveis máis baixos pero co recurso axeitado e unha forma de desenvolvelo adaptada o resultado é moi, moi bó.

O proxecto comeza e pivota sobre un eixo central, o conto "La pequeña Carlota". Atopeino na web da fundación ACNUR e está dispoñible, de xeito gratuíto, en vídeo, en .pdf e tamén cunha guía e material de apoio ao profesorado. Este conto ten unha delicada e orixinal forma de narrar a viaxe dunha nena refuxiada e foi o punto clave para o desenrolo do proxecto.

Nesta web, tedes detallados todos os pasos que seguimos no proxecto, os exercicios, cartaces, debates, etc. que desenvolvimos.

Partindo do conto, traballamos sobre os sentimentos da protagonista, as necesidades básicas, etc. tamén traballamos cunha historia fotográfica que ampliou e deu máis realismo ás vivencias de Carlota; cunha dinámica de grupo nos fixemos "Señores/as Bo Refuxio" e fixemos gala da hospitalidade, solidariedade, etc.
Tamén aportamos luz e positividade ao asunto vendo coma distintas organizacións, concellos e colectivos se solidarizan e organizan para axudar aos refuxiados/as e tomamos outra perspectiva transformando con creatividade misiles en cousas positivas.

Coma punto tamén importante fixemos un repaso e traballo sobre a carta dos Dereitos Humanos, reflexionando sobre cales están sendo vulnerados.
Para rematar escribindo en grupo a carta que lle mandariamos ao actual presidente das Nacións Unidas (que sabemos?, que pensamos?, que se vulnera?, que pedimos?, como apelamos?...)

Todo isto tédelo máis detallado, explicado e con todo o material para descargar na web do proxecto así que vos animo a visitala.

Estando xa inmersos neste proxecto enterámonos dunha iniciativa que naceu en Castela e León e se foi estendendo por todos os centros do territorio, tratáse da interpretación dunha coñecida canción ("Como te atreves a volver") á que unha rapaza de 6º lle adaptou a letra, aquí aquí (ou en moitas outras webs, blogs e en redes sociais se buscades #CyLcantaPorSiria, #EspanaCantaPorSiria, etc.) tedes información e material para traballar dita canción se gostades de facelo coma colofón ao proxecto ou a algún outro tipo de traballo sobre o tema que lles dea unha visión do caso e reflexión antes da canción.

ACTUALIZACIÓN: A iniciativa da canción continúa difundíndose sen descanso polos coles e xa temos a versión en galego. Así que púxenme mans á obra e fixen o video karaoke da mesma. Podedes decargalo libremente AQUÍ!

video



Agardo que vos sexa de interese, inspiración e/ou utilidade o proxecto que no meu grupo está funcionando moi ben e no que os rapaces/as están moi implicados/as e co que estamos aprendendo un montón de cousas sorprendentes.

Podedes pasar tamén por esta outra entrada na que propuxen outro distinto para 5º e 6º sobre o mesmo tema.

Saúdos desde a fiestra

domingo, 15 de xaneiro de 2017

O descubrimento: "Write" e "Tell about" Apps para expresión escrita e oral creativa.


Boas!Aquí veño co meu último descubrimento en materia de Apps (outra que me fascinou pola súa incrible funcionalidade está nesta entrada), se visitáchedes este blogue antes podedes saber que gosto moitísimo de traballar a expresión escrita e oral a través de propostas visuais como as que tedes nesta entrada , nesta outra e nesta tamén para descargar. Así que andaba na procura dunha App que me permitira crear as propostas e ao alumnado acceder desde algún iPad do centro, escribir ou gravar as súas voces, gardar, compartir... si, pedía demaisado pero... atopeino!! (para dispositivos iOS e Android!)

A app en cuestión chámase Write About This e si... está en  inglés mais ao permitir crear as nosas propias propostas, todo solucionado! 

Á primeira ollada xa caín rendida aos seus pés, sinxelaintuitivabonita, cun montón de propostas xa precargadas e creadas por docentes (para os profes de inglés xa un puntazo!), adaptable (o/a profe pode activar ou desactivar as opcións de responder con gravacións, ou pedir que despois de escribir graven lendo o escrito...) e as respostas escríbense e grávanse na propia app coa posibilidade de gardalo nos perfís (podemos crear un perfil para cada alumno/a) compartilogardalo en galería (para subilo despois a un blogue, por exemplo) etc.

Non é perfecta, por exemplo boto en falta, na creación de propostas, que permita engadir unha lapela como de "instruccións" ou "pistas" ou "axuda" na que poidamos incluír palabras que poidan empregar, ou o inicio dunha frase de axuda, ou explicacións para gravar xa que a interfaz está en inglés, ou recordatorios de normas de puntuación, etc.


Ademáis... eu descarguei, ao comezo, a versión gratuíta e esta só permite crear unha proposta feita por nós, é dicir, habería que crear unha, e o día que todos a tiveran feito e gardado borrar e crear outra, ou ter distintas propostas en distintos iPads e que vaian rotando, tamén teremos que gardar todas no memso perfil...
O certo é que a versión completa non chega aos 4 euros, así que ao final pareceume unha boa inversión (tendo en conta outras apps similares que teño empregado).
Sen dúbida podemos comezar coa versión gratuíta para probar o seu funcionamiento na aula e despois valorar a merca da app.

De tódolos xeitos, se alguén coñece algunha app que cumpla con estas funcións estaría encantada de sabelo para probar outras, xa que polo de agora esta foi, por moito, a mellor deste tipo.

Na web da app hai un montón de información, ideas por niveis, unidades o leccións feitas por profes e unha comunidade bastante activa así que nunca está de máis botar un ollo.

Veñen de lanzar tamén unha versión só para expresión oral, "Tell about this" máis enfocada a infantil e primeiros anos sinxela, sin distraccións, só unha proposta visual, e botón para gravar as ideas dos rapaces. Gustoume moito!



Creo que o que escribín xa desprende que gostei moito deste descubrimento, que pensei que non atoparía, véxolle moito potencial para empregalo de distintos xeitos tanto a nivel de propostas coma de metodoloxía así que se vos coñecedes máis opcións de apps similares estaría encantada de saber delas!!

Se queredes botar unha ollada, nesta outa entrada falei da app Plickers, comentando como funcionaba e ideas para empregala porque sendo outro tipo de app completamente distinto tamén é unha das que seguen a estar no meu "top 5" de aplicacións para empregar na aula.

Saúdos desde a fiestra!


domingo, 8 de xaneiro de 2017

Adiante co 2017! Ideas e actividades descargables para comezar o trimestre.

Bo aninovo a todos e todas!

Xa estamos aqui e a  unhas horiñas de comezar co segundo trimestre nos coles traio unhas activiades que podedes descargar se non queredes comezar o ano de súpeto nas aulas.

Ademáis de escoitar, comentar,  publicar coma se foran novas de un xornal, debuxar ou rapear as fabulosas historias que traerán ansiosos/as por contar os rapaces e rapazas podemos comezar o ano con algunha destas propostas.

O primeiro descargable son unhas fichas que podemos imprimir a unha ou media páxina e grapar coma un libriño sobre o 2017. Nel misturamos ideas sobre os gustos actuais, propósitos, e tamén algo de matemáticas xogando co número (2017). Esta pensado para 1º e 2º pero xa sabemos, que coa idea no miolo so temos que dotala de máis o menos complexidade para incluíla noutros cursos.


O segundo descargable tamén é para esos niveis e é un imprimible no cal se seguimos as sinxelas instruccións (doblar e cortar as liñas marcadas) convertirase nunha especie de libriño de lapelas nos que cada número do ano pídenos pensar un pouquiño e anotar algo no que queremos mellorar, ou compañeiros/as da clase aos que queremos coñecer mellor, etc.



Ademáis desto e das historias que nos contan neste día de volta ás aulas tamén gosto de facer a primeira proposta de escritura creativa do ano, facer algún xogo matemático coma este no cal digo cifras ou operacións que dean coma resultados os números aos que teñen que dar cor para formar un debuxo ou, neste caso o número 2017, tamén lemos algunha historia ou creamos unha en cadea...



E certo que todas estas ideas están orientadas aos primeiros niveis de primaria máis so hai que empregar un pouco de tempo e imaxinación para adaptalos, e se no libriño sobre o ano incluímos investigacións ou información sobre descubrimentos do 2016?, ou centerarios de...?, ou datas que se conmemoraron nese ano? O traballo e tan amplo coma desexemos! 

Sen máis, agardo que algo vos sexa de utilidade nalgún momento, deséxovos moi bo regreso ás aulas e que este ano estea cheo de cousas boas, eu pídolle un pouco de tempo xa que teño un montón de recursos, apps, e historias pendentes de partillar por aquí! Prometido!

Saúdos desde a fiestra!