xoves, 16 de abril de 2020

Letras Galegas 2020: Carvalho Calero! Un "escape room" dixital.

16 de abril! 
Non sei como chegamos ata aquí pero de súpeto resta só un mes (e un día) para o Día das Letras Galegas, un Día das Letras que non se sabe como vai transcurrir, polo de agora con actos oficiais adiados a outubro e con voces que se erguen pedindo un 2021 para Carvalho Calero... é que... tantos anos agardando por un Día das Letras para el e agora... semella que temos outras cousas máis urxentes que atender.

O certo é que si, afirmativo, temos outras cousas máis urxentes que atender pero ben, aínda así achego a miña proposta, adaptada a tempos de confinamento. 
É unha proposta pensada para 6º de primaria e secundaria (tamén para que a probedes os adultos).

O caso é que eu, en terceiro ciclo, como sabedes, adoito crear unha especie de "Break Out" ou "EscapeRoom" distinto cada ano (aquí no que liberaron o antídoto contra a desigualade o ano pasado) e este ano faría algo similar... mais as cousas mudaron pero seguindo un pouco ese espíritu e pensando en que tiveran algo semellante pero desde o fogar creei este "Break Out" dixital.

É un xogo de pistas, códigos, investigacións... como unha serie de puzzles con informacións sobre o Día das Letras e sobre Carvalho Calero para ir descubrindo e que van dando contrasinais para ir de pista en pista obtendo información.
Por suposto, eu tamén agardo e desexo estar nas aulas para o 15 de maio (o 17 é domingo) pero como todas e todos sabedes, polo xeral, o traballo para o descubrimento e coñecemento do homenaxeado adoita comezar bastante antes... así que esta foi a miña argallada para ilo facendo.

Un xogo que nos reta e pretende entreternos un anaco do día e, de camiño, descubrirnos a Ricardo Carvalho Calero e o seu enorme labor a prol da nosa lingua.





O xogo coido que funciona de xeito aceptable nos móbiles mais sempre será máis doado usalo en ordenador, é unha forma de achegar a celebración do día e tamén información sobre o homenaxeado, a súa vida e obra, aos fogares (ou aulas de informática...) Encantaríame que o probarades se vos apetece (e que participarades do "Cadavre Exquisito" final tamén...).



 


Déixovos co xogo, por si a alguén lle é de utilidade, como todo, podedes empregalo libremente, compartilo,...

Agardo que vos sexa de interese e/ou utilidade. 

Saúdos e, sobretodo, saúde desde a fiestra!



luns, 23 de marzo de 2020

Ronsel, un ritmograma...de andar por casa.

Ronsel é un tema tradicinal que Luar na Lubre ten no seu disco Plenilunio (1997) e está inspirado no "ronsel", a estela que as embarcacións deixan nas augas. (O pedazo que aquí se presenta está interpretado por Lume)

O caso é que aquí ven un video-ritmograma para os tempos que corren, adaptado ao fogar; perdemos a posibilidade da combinación de voces, a sensación de grupo e a coordinación entre nós pero non o ritmo. 

Solicítase que o alumnado se faga cun garfo e unha culler de madeira, poden facelos sonar nunha mesa ou o garfo, por exemplo, con coidado nun vaso.


O primeiro paso será escoitar a obra sen facer nada, mirando o ritmograma para ir collendo o pulso.

Despois con palmas, tanto nos garfos coma nas culleres ou combinacións (e con "shh" nos silencios)

No terceiro e cuarto pasos farán primeiro só cun dos elementos, por exemplo o garfo, e despois co outro para despois, no quinto, tratar de facer a obra enteira, aquí pídese que paren o video cada vez que unha sección non sae para practicar sen música ata que saia enteira de corrido.

A opción final é mellorar ese ritmo se xa o teñen perfecto, poden subdividir partes, engadir outros lugares nos que percutir ou sacar outro son dos obxectos, mesmo escoller outros ou empregar percusión corporal.

O caso é unha actividade musical para primeiros niveis que pode ser tamén compartida coa familia e que, visto o gran resultado dos video-ritmogramas na escola, de seguro ten resultado nos fogares.


Aquí queda por si é de interese ou utilidade, agardo que esteades todos xenial, moito ánimo!
e saúdos desde a fiestra!


venres, 20 de marzo de 2020

Reflexión e..."arquitectura" e música

Bo día... 
Son tempos confusos os que nos toca vivir, diso non hai dúbida... é tempo de responsabilidade, hixiene (física e mental) e, sen dúbida, de ficar na casa.

Agardo que todas e todos esteades ben e levando esta situación o mellor posible, pola miña banda, non van apenas uns días e xa boto moito en falta á rapazada, a aula o son das cadeiras que se arrastran... pero mantéñome moi activa e iso axuda.

Non vou facer unha longa disertación sobre como se artellou todo esto da "educación por medios telemáticos" e como se está (ou non) levando, o que sei é que hai milleiros de docentes procurando facer as cousas o mellor que pode ou sabe, botándolle unha cantidade de horas e esforzo incríble (parabéns e grazas a todas e todos), unhas veces acertando e outras non... (para escoitar despois algún (ir)resposable decir que estamos de vacacións ou algo así...).

O que queda meridianamente claro é que, o noso traballo nas aulas é insustituíble e son tantas as variables que cambian da ecuación dos nosos quefaceres docentes que chega a resultar frustrante, a atención individualizada dificúltase igual que a colaboración, acompañamento, e un longo etc. e na área de educación musical, pois nin vos conto.

Ademáis de para as mestras e mestres, esta situación está sendo difícil para todos, tamén para as familias e eso téñoo sempre presente, non podo entrar en cada fogar a ver se considero que vai ben o que propoño, ou calibrar como está a situación anímica, mesmo a organizativa ou de medios... é imposible e é algo que teño que delegar totalmente nas familias intento que non se sintan presionadas coas propostas que as vexan como posibilidade e tamén coma canle, trato de aportar comunicación, ideas e acompañamento (tamén egoístamente porque en serio, boto moito de menos ao alumnado e alégrame moito saber deles e delas), bastaríame con que souberan que estou deste lado da pantalla, que poden comunicarse, alterar as propostas, falar, aportar as súas ideas ou inquedanzas; bastaríame con que esto se parecera un pouco máis á aula.

Aproveitarei para publicar algúns dos recursos que adaptei un pouco á situación, porque si, a situación é a que é e todos os ritmos grupais, instrumentacións, composicións, etc. pasan nestes momentos a outro plano (o plano dos imposibles)

Neste recurso, por exemplo, propónse vencellar a arquitectura á música, dun xeito moi básico pero pretendendo dar unha oportunidade de realizar escoita activa, relacionar o que escoitamos co tanxible e incluso compartir un momento de creación artística lonxe do ruído que nos envolve estes días.


Propostas coma estas non son exclusivas do momento, fago moitas así na escola, forman parte das miñas programacións só que pode que, un pouco máis complexas ou abranguendo o tema en máis profundidade, iso é verdade...

O caso é que a idea comeza amosando un par de vídeos, como o órgano mariño de Zadar, despois trata de explicar a proposta e realizar un pequeno exercicio para practicala. Que forma arquitectónica ten un son? E unha obra? Ou como sona esta estructura?


No centro está a proposta en si de escoita e creación artísitca, e por último ten unhas propostas extra para ir máis alá.




Agardo que esteades todos e todas moi ben, toca coidarse moito e ir aos poucos, todo isto pasará; todo sairá ben.

Saúdos desde a fiestra e moita forza!



PD: (Na copia da web que comparto coas familias inclúo sempre o meu correo electrónico e tamén un cartafol de GDrive onde poden subir fotos, inquedanzas, resultados ou variacións das propostas, etc.)

martes, 28 de xaneiro de 2020

Sonorizando historias. Material e experiencia

Boas, aquí estou, abrindo unha vez máis a fiestra...

Hoxe traio unha actividade que sempre funcionou xenial nas miñas clases de música e coa que desenvolvemos a creatividade, a escoita, o coñecemento das cualidades do son e as características sonoras de instrumentos e obxectos, a atención, etc.

Nas clases temos sonorizado contospoemas e mesmo tiras cómicas e biografías pero sen dúbida un dos favoritos e sonorizar historias visuais, vídeos.


Navegando pola rede sempre remato por atopar o vídeo ou fragmento que quero empregar dependendo dos elementos a incluír, o proxecto a traballar, o grupo co que o farei, etc. e unha vez teño eso organizo a actividade.

Neste caso empregamos unha adaptación da curta chamada "Cambio climático" (podes ver a curta se pinchas no título)

O primeiro que facemos é un visionado completo e mudo (sin volume), no que lles pido que observen tanto a historia como que elementos cren que debemos sonorizar.

Tras a charla posterior temos xeitos distintos de proceder, podemos, por exemplo, repartir fragmentos (con pequenas fichas con capturas do vídeo) a equipos pero por experiencia sempre resulta moito máis áxil facelo en gran grupo.

Nun novo visionado imos parando o vídeo aos poucos e imos preguntando que cren que debe soar ata aí e con que instrumentos ou elementos podemos facer os sons, con breves debates imos escollendo elementos e pedindo a distintos alumnos/as que collan o instrumento ou obxecto seleccionado.
Ás veces levo unhas capturas de planos con algúns sons que non queremos esquecer que levo xa anotados ou que poñemos no momento e no que imos  anotando tamén os obxectos sonoros escollidos, algo como esto:

Cada pouco imos probando o que levamos por si cremos que deixamos algún son sen facer ou por se podemos mellorar algún efecto e pouco a pouco imos construíndo a obra.

É un proceso moi enriquecedor, colectivo e creativo que engancha ao alumnado co que exploramos o son, as texturas, etc. e co que facemos tamén gala da capacidade de atención ao ter que estar moi pendientes da imaxe para realizar a nosa sonorización en riguroso directo.

O que vedes nestos mini videos é feito á caída, a primeira proba mentres escollemos os obxectos así da boa mostra do rápido que funciona a actividade; que lembre escolleron elementos coma: axóuxeres, pandeireta, pandeiro, castañolas, tubo de tronos, crótalos, caixa chinesa, xilófono, maracas, campá, claves, voz en vaso, frauta de émbolo unhas caixas de cartón, unha "táboa de lavar" que creamos...





Na aula temos sonorizado poemas (traídos e elaborados por eles), fotografíascuadros, e mesmo esculturasbiografías de autoras e sinaturas (si, sinaturas) con dinámicas diferentes e como vedes o resultado é moi agradecido xa desde o primeiro momento e ademáis o traballo creativo, de descubrimento do son, adaptación e atención para a interpretación resúltame moi valioso. 

Así que, aquí queda por si é de interese ou inspiración.
Saúdos desde a fiestra!